İçeriğe geç

Aydın OSB Fabrika Projesi ve Fabrika Yenileme

Maker Mimarlık8 dk okumaGüncelleme:

KapakDaştan MadencilikİMES OSB, Dilovası, Kocaeli

Aydın Organize Sanayi Bölgesi (AOSB), Aydın’ın Efeler ilçesinde, Umurlu Mahallesi’nde, Aydın-Denizli karayoluna ve demiryoluna cepheli kurulu, ilin uzun süredir faal olan sanayi bölgelerinden biridir; bölge yönetiminin verdiği dağılımda gıda ve metal işleme başta olmak üzere tekstil, ambalaj ve mobilya firmaları yer alır ve sanayi parsellerinin tamamı tahsis edilmiştir. Bu bölgede fabrika projesi denince çoğu zaman sıfırdan yeni bir yapı değil, yıllardır üretim yapan bir tesisin yenilenmesi, büyütülmesi ya da yeni bir kullanıcıya göre dönüştürülmesi anlaşılır. Yapı ve altyapıya ilişkin işler OSB müdürlüğü üzerinden yürür; bölgenin imar planı notları ve OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır.

Bu yazıda bölgeyi kısaca tanıtıyor, dolu ve olgun bir bölgede yenilemenin nasıl planlandığını, izin sürecini ve gıda ile metal işleme tesislerinde öne çıkan kalemleri anlatıyoruz. Fabrika yenilemenin bütün iş tiplerini tek yerde görmek isterseniz fabrika yenileme rehberimize bakabilirsiniz.

Aydın OSB nerede, hangi sektörler var?

Bölge, Aydın il merkezine yakın, Umurlu tarafındadır ve yönetimin açıklamasına göre Aydın-Denizli karayoluna ve demiryoluna cephelidir. Bu konum Büyük Menderes vadisi boyunca hem İzmir yönüne hem Denizli yönüne karayoluyla bağlanmayı kolaylaştırır. Bölgeye minibüs ve büyükşehir belediyesinin şehir içi otobüs hattıyla ulaşılır; bu, vardiyalı çalışan tesisler için önemli bir kolaylıktır.

Yönetimin verdiği sektör dağılımında gıda ve metal işleme öne çıkar; tekstil, ambalaj, mobilya ve çeşitli diğer sektörlerden firmalar da bölgededir. Gıdanın ağırlığı Aydın’ın tarım kimliğiyle uyumludur: ovada yetişen ürünleri işleyen, paketleyen ve depolayan tesisler ilin sanayisinin temel parçasıdır. Metal işleme ise tarım makineleri, ekipman ve yan sanayi üretimiyle bu yapıyı tamamlar.

Altyapı tarafında yönetim kullanma suyunun kuyular ve depoyla karşılandığını, bazı firmaların kendi kuyularının bulunduğunu, atıksu arıtma tesisinin devrede olduğunu, doğal gazın parsellere ulaştırıldığını ve elektrik dağıtımının bölge müdürlüğünce yapıldığını belirtir. Bölgede tır parkı ve otopark, özel güvenlik, bir anaokulu ve cami bulunur; itfaiye bölgeye yakındır. Yönetimin hizmetleri arasında idari işler, mali işler, fen işleri, çevre ve arıtma, elektrik birimleri yer alır.

Dolu ve olgun bir bölgede yatırım nasıl yapılır?

Bölge yönetimine göre sanayi parsellerinin tamamı tahsis edilmiştir; bazı parsellerdeki işletmeler ise kapalıdır ya da üretime ara vermiştir. Bu tablo Aydın OSB’de yatırımın iki yoldan geldiğini gösterir: bölgede zaten olan firmanın kendi parselinde yenilenmesi ve büyümesi, ya da kapalı ya da el değiştiren bir tesisin yeni bir kullanıcıya göre dönüştürülmesi.

Eski yapı stokunu bugüne uydurmak

Uzun süredir faal bir bölgede yapıların önemli bir kısmı bugünkü üretim düzeninden önce, o günün ihtiyacına göre kurulmuştur. Sık gördüğümüz sorunlar şunlardır: bugünkü makine ve raf düzenine yetmeyen hol yüksekliği, zamanla eklenmiş ve birbirine iyi bağlanmamış bölümler, yalıtımı zayıf çatı ve cephe, yorulmuş zemin, sıkışmış idari ve sosyal alanlar. Bu durumda doğru soru “neyi yenileyelim?” değil, “bu yapı bugünkü üretimimizi ne kadar taşıyabilir, nerede yetmiyor?” sorusudur. Cevap, yapının yıkılıp yeniden yapılmasından bir bölümün yeniden kurgulanmasına kadar geniş bir aralıktadır ve keşifle netleşir.

Yenilemeyi parça parça değil, birbirine bağlı işler olarak planlamak bütçeyi korur. Örneğin çatı yenilenecekse aynı anda yalıtım kalınlığı, ışıklık düzeni ve ileride çatıya güneş paneli konacaksa taşıyıcının bu ek yükü taşıyıp taşımadığı birlikte ele alınır; cephe değişecekse giriş, idari bölüm ve yükleme kapıları aynı tasarımın parçası olur. Böylece bir kalem yapılırken diğerinin bozulması ve aynı yüzeyin iki kez açılması önlenir.

Devralınan tesisi yeni kullanıcıya göre dönüştürmek

Bir metal atölyesi gıda üretimine, bir tekstil holü ambalaj üretimine doğrudan uymayabilir. Gıdaya dönüşen bir yapıda hijyen bölgeleri, kolay temizlenen yüzeyler ve soğuk depo; metal işlemeye dönüşen bir yapıda vinç yolu, ağır zemin ve temel gerekir. Satın alma ya da kira kararından önce yapının ruhsatlı alanı ile yerindeki durumunun örtüşmesi, taşıyıcının yeni yüke uygunluğu, elektrik, su ve atıksu bağlantısının yeni faaliyete yetmesi birlikte incelenir. Faaliyet konusu değişiyorsa işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile çevre izinlerinin yeniden ele alınması gerekebilir.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Aydın OSB’de ruhsat ve izin süreci nasıl yürür?

OSB’lerde parselasyon, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni süreçleri genellikle OSB müdürlüğü üzerinden yürür; Aydın OSB’de de imar ve altyapıya ilişkin formlar yönetimin fen işleri birimi üzerinden yürütülür. Yenileme ya da büyütme için genel akış şöyledir:

  1. Parselin imar durumu, bölgenin imar planı notları ve parselde kalan yapılaşma hakkı OSB yönetiminden öğrenilir.
  2. Mevcut yapının ruhsat ve yapı kullanma izni belgeleri toplanır; yerindeki yapıyla karşılaştırılır.
  3. Yapılacak işin ruhsat gerektirip gerektirmediği, yani taşıyıcıya, dış hatta ya da kullanım biçimine dokunup dokunmadığı yönetimle konuşulur.
  4. Gerekiyorsa zemin etüdü ve taşıyıcı değerlendirmesi yaptırılır; mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri birlikte hazırlanır.
  5. Yapı ruhsatı için OSB müdürlüğüne başvurulur; şantiye boyunca yapı denetimi süreci izlenir.
  6. İş bitince yapı kullanma izni ve gerekiyorsa işletme izinleri yenilenir.

Belge listesi, bedeller ve süreler bölgenin güncel uygulamasına göre değişebilir; başvurudan önce OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır. Süre ve bedel yapının büyüklüğüne göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Mevcut tesiste hangi yenileme kalemleri öne çıkar?

Aşağıdaki tablo başlıca yenileme kalemlerini, hangi belirtiyle gündeme geldiklerini ve Aydın OSB’deki sektörlere göre önceliklerini özetliyor.

Yenileme kalemi Ne zaman gündeme gelir? Hangi sektörde öne çıkar?
Zemin yenileme ve hijyenik kaplama Çatlak, tozuma, su ve yağ emmiş beton, temizlenmeyen derzler Gıdada öncelikli; metal işlemede ağır yük onarımı
Çatı yenileme Su alma, yoğuşma, eskiyen ışıklıklar, yazın aşırı ısınma Bütün sektörler; gıda depolamada ürün güvenliği için kritik
Isı yalıtımı ve soğuk depo Yüksek soğutma gideri, sıcak aylarda ürün kaybı Gıda ve tarım ürünü işleme
Cephe yenileme Paslanan ya da solan panel, karayolundan zayıf görünüş Karayoluna cepheli bütün tesisler
Vinç ve ağır tezgâh için güçlendirme Yeni vinç, daha ağır makine, değişen hat Metal işleme
Ek alan: mezanin, ofis, soyunma ve yemekhane Holde kullanılmayan yükseklik, sıkışan sosyal alan Çalışan sayısı artan bütün tesisler

Zemin kaplamasının hangi koşulda uygun olduğunu epoksi zemin kaplama nedir, karayolundan görünen yüzün yenilenmesini de fabrika cephe yenileme yazımızda anlatıyoruz. Taşıyıcıya, yapının dış hatlarına ya da kullanım biçimine dokunan değişikliklerin ruhsat gerektirip gerektirmediği işe başlamadan önce OSB yönetimine sorulur.

Yenileme keşifle başlar

Keşifte yapının rölövesi, yani bugünkü hâlinin ölçülü çizimi çıkarılır; eldeki projelerle yerindeki yapı karşılaştırılır, ruhsatsız eklentiler varsa belirlenir. Olgun bölgelerde sık karşılaşılan bir durum, yıllar içinde eklenen bölümlerin projelere işlenmemiş olmasıdır; bu eklentilerin durumu yenilemeden önce netleştirilir. Taşıyıcı sistemin durumu yetkili inşaat mühendisince, tesisatın durumu ilgili mühendislerce değerlendirilir. İşler güvenlikten görünüşe doğru sıralanır: taşıyıcı, çatıdan su alma, yangın ve elektrik güvenliği önce; zemin, yalıtım, cephe ve iç mekân sonra gelir.

Üretim sürerken yenileme

Tesis bölgelere ayrılır, her bölge toz, gürültü ve araç trafiği bakımından üretimden ayrılarak sırayla yenilenir. Gıda tesislerinde yenileme alanının üretim alanından tam ayrılması hijyen için ayrıca önemlidir; toz ve kaplama kokusu ürüne ulaşmamalıdır. Tarım ürününe bağlı çalışan tesislerde hasat ve işleme sezonu en yoğun dönemdir; zemin kaplaması ya da taşıyıcı onarımı gibi alanın boşaltılmasını gerektiren işler sezon dışına alınır.

Altyapı ve konum yapı kararlarını nasıl etkiler?

Olgun bir bölgede yenileme ya da büyütme planlarken yapı kadar altyapının da yeni ihtiyaca yetip yetmediği sorulur. Yeni bir soğuk depo, daha güçlü kompresörler, boya fırını ya da yeni bir üretim hattı elektrik gücünü, doğal gaz tüketimini ve su ihtiyacını değiştirir. Aydın OSB’de elektrik dağıtımı bölge müdürlüğünce yapıldığı için güç artışı ve yeni bağlantı konuları yönetimin elektrik birimiyle; atıksu yükü ve niteliğindeki değişiklikler çevre ve arıtma birimiyle proje başında konuşulur. Kendi kuyusu olan tesislerde kuyunun ve su deposunun durumu da keşfin parçasıdır.

Karayolu ve demiryolu cephesi de tasarımı etkiler. Karayoluna bakan parsellerde yapının yoldan görünen yüzü firmanın kimliğini taşır; cephe yenilemesi çoğu zaman giriş, idari bölüm ve tabelanın birlikte ele alınmasıyla anlam kazanır. Yol tarafındaki gürültü ve tozdan ofis ve sosyal alanları korumak için bu bölümlerin yerini ve cam yüzeylerini dikkatle seçmek gerekir. Tır giriş ve çıkışı ile çalışan girişinin ayrılması, kamyonların parsel içinde beklemesi için alan bırakılması da yenilemede yeniden düşünülmesi gereken konulardır.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Bölgede tesis devralırken neye bakılır?

Dolu bir bölgede tesis devralmak çoğu zaman yeni parsel beklemekten hızlıdır; ancak devralınan yapının sorunları da sizinle birlikte gelir. Karar öncesinde baktığımız başlıca konular şunlardır:

  • Yapının ruhsatlı ve yapı kullanma izinli alanı ile yerinde duran yapının örtüşüp örtüşmediği; projeye işlenmemiş eklenti olup olmadığı.
  • Holün net yüksekliği, kolon açıklığı ve vinç yolu; varsa vincin taşıma kapasitesine göre yapının durumu.
  • Zeminin durumu ve sizin makine yükünüze ya da hijyen ihtiyacınıza uygunluğu.
  • Çatı ve cephenin yaşı, su alma ya da yoğuşma izleri, ışıklıkların durumu.
  • Elektrik gücü, doğal gaz, su ve atıksu bağlantısının yeni faaliyete yetip yetmeyeceği.
  • Kapalı kalmış tesislerde tesisatın, çatının ve doğramaların uzun süre kullanılmamaktan gelen yıpranması.

Sektöre göre dikkat edilecek noktalar

  • Gıda: Hammadde kabul, işleme, paketleme ve sevkiyat tek yönlü akışla sıralanır; kirli ve temiz bölümler ayrılır. Kolay temizlenen duvar ve zemin, eğimli yüzey ve gider, haşereye karşı kapalı detaylar temel beklentidir. Soğuk depo ve ön soğutma alanları yalıtım ve buhar kesici detayıyla ele alınır.
  • Metal işleme: Mevcut tesise vinç ekleniyorsa kolon ve temellerin yeni yükü taşıyıp taşımadığı yetkili inşaat mühendisince değerlendirilir. Kaynak ve taşlama alanlarında duman emişi, boya alanında ayrı kabin ve yangın önlemi gerekir.
  • Tekstil: Geniş açıklık, toz ve nem kontrolü, iyi aydınlatma ve yanıcı malzemeye göre yangın önlemi öne çıkar.
  • Ambalaj ve mobilya: Yanıcı hammadde ve toz, yangın bölmeleri ve toz toplama ister; hacimli ürün için geniş depo ve yükleme alanı gerekir.

Aydın’daki diğer bölgeleri de ayrı yazılarda ele alıyoruz; Efeler sınırlarındaki daha geniş bölge için Aydın ASTİM OSB yazımıza bakabilirsiniz.

Teklif isterken neler hazırlanmalı?

  • Parselin tapu ve imar durumu bilgisi, parselde kalan yapılaşma hakkı ve OSB yönetiminden alınmış yazılar.
  • Mevcut tesis için eldeki projeler, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni belgeleri; sonradan eklenen bölümlerin listesi.
  • Faaliyet konusu, üretim akışı ve bugünkü ile hedeflenen kapasite.
  • Makine ve vinç bilgileri: ağırlık, ölçü, temel ve enerji ihtiyacı.
  • Sorunlu alanların fotoğrafları ve önceliğiniz.
  • Üretimin hangi dönemlerde durabileceği, sezon takvimi.

Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?

Ofisimiz Kocaeli Darıca’da; Aydın OSB için proje hazırlıyor, yerinde keşif yapıyoruz. Portföyümüzde Kocaeli’deki İMES OSB’de projelendirilmiş sanayi yapıları bulunuyor. Fabrika ve endüstriyel yapılar hizmetimizde yerleşimi, hol kurgusunu ve cepheyi üç boyutlu modelde gösteriyor, cephe alternatiflerini aynı bakıştan karşılaştırmanızı sağlıyoruz; mevcut tesislerde renovasyon ve restorasyon kapsamında keşiften teslime kadar süreci izliyoruz. Fabrika ve üretim tesisi işlerimize göz atabilir, ücretsiz ilk keşif için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Aydın OSB nerede?

Aydın OSB, Aydın'ın Efeler ilçesinde, Umurlu Mahallesi'ndedir. Bölge yönetimine göre Aydın-Denizli karayoluna ve demiryoluna cephelidir. Bölgeye minibüs ve şehir içi otobüs hattıyla da ulaşılır.

Aydın OSB ile ASTİM OSB aynı bölge mi?

Hayır, ikisi ayrı bölgelerdir. Aydın OSB Umurlu tarafında, Aydın-Denizli karayolu üzerindedir; ASTİM OSB ise Efeler'in Ata OSB Mahallesi'nde kurulu daha geniş bir bölgedir. Her birinin kendi yönetimi ve imar planı vardır.

Aydın OSB'de boş parsel var mı?

Bölge yönetimine göre sanayi parsellerinin tamamı tahsis edilmiştir. Bu yüzden bölgede yatırım çoğu zaman el değiştiren bir tesisin devralınması ya da mevcut tesisin yenilenip büyütülmesiyle olur. Güncel durum için OSB yönetimine danışmak gerekir.

Aydın OSB'de yapı ruhsatını kim verir?

OSB'lerde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni genellikle OSB müdürlüğü üzerinden yürür. Aydın OSB'de imar ve altyapıya ilişkin formlar yönetimin fen işleri birimi üzerinden yürütülür. Belge listesi için OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır.

Aydın OSB'de metal atölyesini gıda tesisine dönüştürebilir miyim?

Faaliyet bölgede izinliyse ve yapı uygunsa dönüştürülebilir. Gıda üretimi hijyenik zemin ve duvar, tek yönlü akış, soğuk depo ve haşereye karşı kapalı detaylar ister; bunların mevcut yapıda nasıl sağlanacağı keşifle belirlenir. Faaliyet değişikliğinde işyeri ruhsatı ve çevre izinleri yeniden ele alınabilir.

Aydın OSB'deki eski fabrikamda yenilemeye nereden başlamalıyım?

Önce keşif ve rölöveyle yapının bugünkü durumu çıkarılır ve projelerle karşılaştırılır. Taşıyıcı, çatıdan su alma, yangın ve elektrik güvenliği önce; zemin, yalıtım, cephe ve iç mekân sonra ele alınır. Taşıyıcı değerlendirmesi yetkili inşaat mühendisince yapılır.

Aydın OSB'de tadilat sezonda üretimi durdurur mu?

Etaplı planlanırsa çoğu durumda durdurmaz. Tesis bölgelere ayrılır ve sırayla yenilenir; alanın boşaltılmasını gerektiren büyük işler hasat ve işleme sezonu dışına alınır. Gıda tesislerinde yenileme alanı üretimden hijyen açısından tam ayrılır.

Aydın OSB'de fabrika yenilemenin bedeli neye göre belirlenir?

Bedel yapının büyüklüğüne, mevcut durumuna, yapılacak işlerin kapsamına ve sektörün özel ihtiyaçlarına göre değişir. Keşif ve ihtiyaç programından sonra proje, ruhsat ve uygulama aşamalarını içeren iş programıyla birlikte verilir.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin