İçeriğe geç

Nevşehir OSB Fabrika Projesi ve Fabrika Yenileme

Maker Mimarlık8 dk okumaGüncelleme:

KapakNazif Niyazi ÖztürkİMES OSB, Dilovası, Kocaeli

Nevşehir Organize Sanayi Bölgesi, il merkezinin dışında Acıgöl yolu üzerinde kurulu, ağırlıkla treyler ve araç üstü ekipman, metal, tarım makineleri, gıda ve gıda paketleme ile geri dönüşüm sektörlerinin çalıştığı karma bir bölgedir. Bölgenin kendine özgü yanı geçmişidir: Nevşehir Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğünde özel organize sanayi bölgesi olarak başlamış, sonra ıslah OSB statüsüne alınmış, ıslah süreci tamamlanınca unvanındaki “Islah” ifadesi kaldırılarak bugünkü adını almıştır. Bu yüzden Nevşehir OSB’de fabrika projesi çoğu zaman iki soruyla başlar: yeni yapı bölgenin bugünkü kurallarına nasıl uyar ve ıslah öncesinden kalan mevcut yapı bugünkü belgelerle ne kadar örtüşür. İzin ve ruhsatlar OSB Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde bölge müdürlüğü üzerinden verilir; OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır.

Bu yazıda bölgenin yapısını, treyler ve metal işleri başta olmak üzere sektörlerin yapıdan beklediklerini, ıslah geçmişinin mevcut tesislere etkisini ve Kapadokya’nın patates ve depolama kimliğinin gıda yatırımlarına nasıl yansıdığını anlatıyoruz. İlin batısındaki ilçe bölgesini merak ediyorsanız Nevşehir Acıgöl OSB yazımıza bakabilirsiniz.

Nevşehir OSB nerede, nasıl bir bölge?

Bölge, Nevşehir’in Merkez ilçesine bağlıdır ve şehir merkezinden Acıgöl yönüne giden yol üzerinde yer alır. Şehre yakın olması, personel ulaşımı, servis ve yedek parça tedariki açısından avantajdır. Su ihtiyacı bölgenin kendi kuyularından karşılanır, atık su bölgeye ait arıtma tesisinde arıtılır; bölge yönetimi arıtma tesisinin kesintisiz çalıştığını ve bölgenin güvenlik kameralarıyla sürekli izlendiğini belirtir.

Bölgenin kendi açıklamasına göre ağırlıklı sektörler şunlardır: otomotiv yan sanayi içinde treyler ve araç üstü ekipmanları, gıda maddeleri, metal sanayi, tarım makineleri, gıda paketleme ve metal ile plastik geri dönüşüm. Bu tablo, Kapadokya denince akla gelen turizm görüntüsünden farklı bir sanayi yüzü gösterir: dorse, damper ve kasa gibi ağır araç üstü imalatı, tarımın ihtiyaç duyduğu makineler ve tarım ürünlerini işleyip paketleyen tesisler aynı bölgede yan yana çalışır.

Islah geçmişi mevcut tesisleri nasıl etkiler?

Islah OSB, plansız biçimde oluşmuş bir sanayi alanının sonradan organize sanayi bölgesi düzenine kavuşturulması demektir. Bölge yönetiminin aktardığına göre Nevşehir’de de ıslah çalışmaları tamamlanana kadar izin ve ruhsat işlemleri genel mevzuata göre yürütülmüş, ıslah şartlarının yerine getirildiği komisyonca tespit edildikten sonra bölge bugünkü unvanını almıştır. Bu geçmiş, mevcut tesisler için şu anlama gelir: bölgedeki yapıların bir kısmı OSB düzeni kurulmadan önce, farklı bir izin rejiminde yapılmış olabilir.

Bu yüzden bu bölgede bir tesisi satın almadan, büyütmeden ya da yenilemeden önce ilk iş belge ile yapıyı karşılaştırmaktır:

  • Yapının ruhsatı ve yapı kullanma izni hangi döneme ait, hangi idareden alınmış ve bugünkü yapıyla örtüşüyor mu?
  • Sonradan eklenmiş hol, sundurma, asma kat ya da idari bölüm projeye işlenmiş mi?
  • Parsel sınırları, çekme mesafeleri ve bina yerleşimi bölgenin bugünkü imar planıyla uyumlu mu?
  • Elektrik, su ve atık su bağlantıları bölge şebekesine uygun biçimde yapılmış mı?
  • Yangın algılama ve söndürme sistemi bugünkü faaliyetin riskine yetiyor mu?

Bu tespit, yenileme kapsamını belirlediği gibi, satış, kredi ve faaliyet değişikliği gibi süreçlerde çıkabilecek sorunları da önceden gösterir. Uyumsuzluk varsa çözüm yolu bölge müdürlüğüyle birlikte belirlenir; hangi işin ruhsata, hangisinin yalnız bildirime bağlı olduğunu OSB yönetiminin güncel koşulları söyler.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Treyler ve araç üstü ekipman tesisi yapıdan ne bekler?

Bölgenin en belirgin sektörü, ağır vasıtaların üzerine monte edilen dorse, damper, kasa ve benzeri ekipmanların imalatıdır. Bu üretim, sıradan bir metal atölyesinden farklı bir yapı ister, çünkü ürün büyüktür, ağırdır ve bitmiş hâliyle bile bir aracın boyundadır.

  • Hol boyu ve kapılar: Şasi ve kasa üretim hattı boyunca ilerler; hol boyu, bitmiş ürünün dönebileceği iç manevra alanı ve uç kapılarının genişliği ile yüksekliği ürünün en büyük ölçüsüne göre belirlenir.
  • Köprülü vinç: Şasi ve sac parçaların taşınması için vinç kirişi baştan taşıyıcı sisteme dahil edilir. Vinç yükü, kolon ve temel boyutlarını doğrudan etkiler; sonradan vinç eklemek çoğu zaman taşıyıcıyı yeniden ele almak demektir.
  • Kesim, kaynak, kumlama ve boya bölümleri: Kaynak dumanı ve boya buharı ayrı bölümlerde emiş sistemiyle kontrol edilir. Boya kabini ve kumlama bölümü yangın ve patlama riski açısından yetkili mühendisin hesabıyla tasarlanır.
  • Zemin: Ağır şasi, kriko ve forklift yükleri zemin betonunun kalınlığını ve donatısını belirler; kaynak çapağı ve kıvılcım zemin kaplamasının seçimini etkiler.
  • Açık stok ve sevkiyat alanı: Bitmiş ürünler çoğu zaman açıkta bekler. Parselde bu alanın, iç yol ve kamyon dönüş yarıçapıyla birlikte ilk çizimde ayrılması gerekir.

Tarım makineleri üreten tesislerde de benzer ihtiyaçlar vardır, ancak ürün çeşitliliği daha fazladır: küçük parça imalatı, montaj ve boya aynı çatı altında toplanır, sezonluk üretim yüzünden yarı mamul stoku için ek depo alanı gerekir.

Metal ve plastik geri dönüşüm tesisleri

Bölgenin sektörleri arasında sayılan geri dönüşüm tesisleri, yapıdan çok parselin kendisini zorlar. Hurda metal ve plastik balyalar çoğunlukla açıkta ya da yarı açık alanlarda bekler; bu yüzden stok alanının zemini, yağmur suyunun toplanması ve sızıntının kanala karışmaması baştan çözülür. Plastik stok yüksek yangın yükü taşır: stok yığınları arasındaki boşluklar, itfaiye aracının ulaşacağı yol ve söndürme suyu yetkili mühendisin değerlendirmesiyle planlanır. Kırma, öğütme ve presleme makineleri titreşim ve gürültü üretir; makine temelleri bina temelinden ayrılır, gürültülü bölüm idari binadan ve komşu parsel sınırından uzağa yerleştirilir. Karma bir bölgede yanınızdaki parselde gıda paketleme yapılıyor olabilir; toz ve koku üreten bölümlerin yönü bu komşuluk düşünülerek seçilir.

Kapadokya’nın patates ve depolama kimliği gıda yatırımlarına nasıl yansır?

Nevşehir, tüf kayalarına oyulmuş doğal depolarıyla bilinir. Bu depolar patates ve limon gibi ürünleri soğutma makinesine ihtiyaç duymadan saklamak için kullanılır ve Kapadokya, çevre illerden gelen patatesin depolandığı bir merkez hâline gelmiştir. Komşu Niğde ise Tarım ve Orman Bakanlığı’nın patates raporlarında üretimde ilk sırada gösterilen ildir. Bu ikili tablo, Nevşehir’deki gıda yatırımının karakterini belirler: tarladan gelen ürünü ayıklayan, yıkayan, sınıflayan, paketleyen ve sevk eden tesisler.

Bölgede gıda ve gıda paketleme ağırlıklı sektörler arasında olduğu için bu tesislerin mimari ihtiyaçlarını baştan bilmek önemlidir:

  • Kirli ve temiz bölge ayrımı: Topraklı ürünün kabul edildiği alan ile paketlenmiş ürünün bulunduğu alan birbirine karışmayacak şekilde ayrılır; personel ve ürün akışı tek yönlü kurulur.
  • Yıkama ve ıslak alanlar: Eğimli zemin, kanal ve ızgara, suya ve temizlik kimyasallarına dayanıklı zemin kaplaması gerekir. Zemin seçenekleri için epoksi zemin kaplaması yazımıza bakabilirsiniz.
  • Soğuk oda ve depo: Kaya depoların sağladığı sabit sıcaklık ve nemi bir fabrika binasında sağlamak için yalıtımlı panel, buhar kesici, zemin altında donmayı önleyen önlemler ve kapı geçişlerinde hava perdesi gibi ayrıntılar baştan çözülür.
  • Yükleme rampaları: Hasat dönemlerinde yoğunlaşan kamyon trafiği için rampa sayısı ve bekleme alanı, en yoğun dönem düşünülerek planlanır.

Doğal kaya depoyla fabrika içindeki soğuk depo birbirinin yerini tutmaz; biri büyük hacimde uzun süreli saklama, diğeri ürünün işlenip sevk edilene kadar kontrollü koşulda beklemesi içindir. Yatırım planında hangi işlevin parselde, hangisinin dışarıda karşılanacağı netleşirse bina boyutu da gereksiz büyümez.

Nevşehir OSB’de ruhsat süreci nasıl yürür?

Bölge yönetimine göre izin ve ruhsatlar OSB Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen ilkeler çerçevesinde verilir. Bölge ayrıca, yönetmelikte yapılan bir değişiklikle süresi içinde yapı ruhsatı ya da işyeri açma ve çalışma ruhsatı alamamış katılımcılara tanınan ek süre imkânını duyurmuş ve başvuruların bölge müdürlüğü aracılığıyla yapılacağını belirtmiştir. Yani tahsisli bir parseliniz varsa, ruhsat takvimi bölge için özellikle önemli bir konudur.

Süreç genel hatlarıyla şöyle ilerler:

  1. Parsel tahsisi ya da satın alma; imar durumunun ve bölgenin plan notlarının öğrenilmesi.
  2. Zemin etüdü ve hâlihazır harita; parsel köşelerinin ve bina yerinin aplikasyonu.
  3. Mimari, statik, mekanik ve elektrik projelerinin uyumlu hazırlanıp bölge müdürlüğüne sunulması.
  4. Proje onayı ve yapı ruhsatı; yapı denetim kuruluşunun işe başlaması.
  5. İnşaat; bağlantı noktalarının bölgeyle koordine edilmesi.
  6. Yapı kullanma izni, ardından işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile kanal bağlantı işlemleri.

Gerekli belgeler ve süreler değişebilir; başvurudan önce bölge müdürlüğünün güncel listesini esas almak gerekir. Parsel içi yerleşimin nasıl kurulacağını OSB parselinde fabrika yerleşim planı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

İklim ve zemin projeye nasıl girer?

Nevşehir, İç Anadolu’nun yüksek platosunda yer alır; kışlar soğuk ve karlı, yazlar sıcak ve kurudur. Bu iklim, sanayi yapısında üç konuyu öne çıkarır. Birincisi çatıdır: kar yükü taşıyıcı hesabına girer, çatı eğimi ve dere sistemi kar ve buz birikimine göre çözülür. İkincisi yalıtımdır: ısıtılan üretim alanlarında ısı kaybı, gıda tesislerinde ise yazın içeri giren ısı, işletme maliyetini belirler. Üçüncüsü kapılardır: sık açılan büyük kapılar soğuk havayı içeri alır; treyler gibi büyük ürün çıkan tesislerde hızlı kapı ya da hava perdesi düşünülür.

Bölgenin bulunduğu plato volkanik kökenlidir ve Kapadokya’nın tüf katmanları bu yapının parçasıdır. Zemin her parselde farklı davranabileceği için temel tasarımı, zemin etüdü sonuçlarına göre yetkili inşaat mühendisince yapılır; ağır makine ve vinç yükü olan tesislerde bu etüt ayrıca önem taşır.

Mevcut tesiste yenileme: hangi kalemler öne çıkar?

Islah geçmişi olan, metal ve araç üstü imalatın ağırlıkta olduğu bir bölgede yenileme ihtiyaçları da kendine özgüdür:

  • Çatı: Kar ve don döngüsüyle yıpranmış kaplama, akan derzler, yetersiz gün ışığı. Çatıya güneş paneli düşünülüyorsa önce çatının yaşı ve taşıyıcının ek yükü değerlendirilir.
  • Zemin: Ağır yük ve kaynak işleriyle bozulmuş beton zemin; gıda bölümlerinde hijyenik ve kolay temizlenen kaplama ihtiyacı.
  • Boya ve kaynak bölümü: Eski tesislerde sonradan kurulmuş boya alanlarının emiş, yangın ve bölmeleme açısından yeniden düzenlenmesi.
  • Yalıtım ve cephe: Isı kaybı yüksek eski cephe panelleri; idari binanın görünümünün yenilenmesi.
  • Sundurma ve ek alan: Bitmiş ürünün beklediği açık alanın üstünün kapatılması, malzeme kabul önüne sundurma, hol içinde asma kat.

Hangi kalemin gerçekten gerektiğine keşif karar verir. Rölöve çıkarıyor, eldeki belgelerle yerindeki yapıyı karşılaştırıyor, taşıyıcıyı yetkili inşaat mühendisine değerlendirtiyoruz. İşler güvenlikten görünüşe doğru sıralanır ve üretim durmasın diye tesis bölümlere ayrılarak sırayla yenilenir. Kapsamı belirlemenin adımlarını fabrika yenileme rehberi yazımızda topladık.

Teklif isterken neler hazırlanmalı?

  • Tapu ya da tahsis belgesi ve bölge müdürlüğünden alınmış imar bilgileri.
  • Mevcut tesis için eldeki tüm projeler, ruhsat ve yapı kullanma izni; ıslah öncesine ait belgeler varsa onlar da.
  • Üretilen ürünün en büyük ölçüleri ve ağırlığı; vinç ihtiyacı.
  • Makine listesi: ağırlık, ölçü, enerji, su ve havalandırma ihtiyacı.
  • Gıda tesisi için ürün akışı, soğuk depo ihtiyacı ve hasat dönemindeki en yoğun sevkiyat.
  • Büyüme planı: ileride eklenmesi düşünülen hol ya da bölümler.

Süre ve bedel yapının büyüklüğüne göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?

Ofisimiz Kocaeli Darıca’da; Nevşehir OSB’de yeni tesis, ek bina, belge ve yapı uyum incelemesi ile yenileme projeleri hazırlıyor, yerinde keşif yapıyoruz. Portföyümüzde Kocaeli’de İMES OSB’de projelendirdiğimiz sanayi yapıları bulunuyor. Fabrika ve endüstriyel yapılar hizmetimizde üretim akışını ve büyüme senaryolarını üç boyutlu modelde gösteriyor, mevcut tesislerde renovasyon ve restorasyon kapsamında keşiften teslime kadar süreci izliyoruz. Fabrika ve üretim tesisi işlerimize göz atabilir, ücretsiz ilk keşif için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Nevşehir OSB nerede?

Nevşehir OSB, Merkez ilçeye bağlıdır ve şehir merkezinin dışında, Acıgöl yönüne giden yol üzerindedir. Şehre yakın olduğu için personel ulaşımı ve servis tedariki kolaydır. Kesin konum ve parsel bilgisi için bölge müdürlüğüne danışılır.

Nevşehir OSB'de hangi sektörler var?

Bölgenin açıklamasına göre ağırlıklı sektörler otomotiv yan sanayi içinde treyler ve araç üstü ekipmanları, gıda maddeleri, metal sanayi, tarım makineleri, gıda paketleme ve metal ile plastik geri dönüşümdür. Karma bir bölge olduğu için farklı işler yan yana çalışır.

Nevşehir OSB neden ıslah OSB olarak anılıyor?

Bölge, Nevşehir Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğünde özel OSB olarak başlamış, sonra ıslah OSB statüsüne alınmıştır. Islah şartlarının yerine getirildiği tespit edilince unvanındaki "Islah" ifadesi kaldırılmıştır. Eski kaynaklarda bu yüzden Nevşehir Islah OSB adı geçebilir.

Nevşehir OSB'de yapı ruhsatını kim verir?

Bölge yönetimine göre izin ve ruhsatlar OSB Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde bölge müdürlüğü üzerinden verilir. Projeler müdürlüğe sunulur, onaydan sonra yapı ruhsatı alınır. Belge listesi ve süreler için müdürlüğün güncel koşulları esas alınır.

Nevşehir OSB'de eski bir tesis alırken nelere dikkat etmeliyim?

Islah öncesinden kalan yapılar olabileceği için ruhsat ve yapı kullanma izninin bugünkü yapıyla örtüşüp örtüşmediğine, sonradan eklenen bölümlere ve yangın sistemine bakılmalıdır. Hol yüksekliği, vinç ve zemin taşıma gücü yeni üretime uymalıdır. Bu incelemeyi satın almadan önce yaptırmanızı öneririz.

Treyler imalathanesi için fabrika nasıl tasarlanır?

Hol boyu, kapı ölçüleri ve iç manevra alanı bitmiş ürünün en büyük ölçüsüne göre belirlenir. Köprülü vinç baştan taşıyıcıya dahil edilir; kaynak, kumlama ve boya bölümleri emiş ve yangın güvenliği açısından ayrılır. Bitmiş ürünün beklediği açık alan parsel planında baştan ayrılır.

Nevşehir OSB'de gıda paketleme tesisi kurulabilir mi?

Gıda ve gıda paketleme bölgenin ağırlıklı sektörleri arasındadır. Tesiste kirli ve temiz bölge ayrımı, yıkama alanında eğimli ve dayanıklı zemin, yalıtımlı soğuk depo ve yükleme rampaları baştan planlanır. Faaliyetin uygunluğu için bölge müdürlüğüne danışılır.

Bölgenin suyu ve arıtması nasıl sağlanıyor?

Bölge yönetimine göre su ihtiyacı bölgenin kendi kuyularından karşılanır ve atık su bölgeye ait arıtma tesisinde arıtılır. Atık suyu yüksek kirlilik taşıyan tesisler için ön arıtma gerekip gerekmediği bölgenin kabul koşullarına göre belirlenir. Parselde ön arıtma için yer ayırmak gerekebilir.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin