Barakfakih OSB’de fabrika projesi, çoğu zaman bomboş bir parsel yerine üretimin sürdüğü bir parselde başlar: bölge, kendiliğinden gelişmiş bir sanayi alanının ıslah süreciyle organize sanayi bölgesine dönüştüğü yerlerdendir ve yatırımların önemli kısmı yeni bina, ek bina ya da yenileme olarak gelir. Bu yüzden doğru proje; mevcut yapıların ruhsatlı durumu, bölgenin ortak arıtma sistemine bağlantı koşulları ve tekstil ağırlıklı üretimin yapıdan beklediği şeyler birlikte okunarak kurulur. Ruhsat ve yapı kullanma izni süreçleri OSB müdürlüğü üzerinden yürür; bölgenin güncel imar planı notları ve yönetimin koşulları esas alınır.
Bu yazıda Barakfakih OSB’yi kısaca tanıtıyor, ıslah geçmişinin projeye etkisini, ortak arıtma altyapısının tasarıma yansımasını ve mevcut tesiste yenilemenin nereden başlayacağını anlatıyoruz. Parselden parsele değişen ölçü ve oranları vermiyoruz; bunlar parselinize ait güncel belgelerden öğrenilir.
Barakfakih OSB nerededir, hangi sektörler çalışır?
Barakfakih Organize Sanayi Bölgesi, Bursa’nın Kestel ilçesinde, Barakfakih Mahallesi sınırları içinde yer alır. Bölge yönetimi bölgeyi Bursa-Ankara yolu üzerinde tanımlar; yani kentin doğusunda, Ankara yönüne giden ana aksa yakın bir konumdadır. Bölge yönetimi ayrıca bölgenin içinde ve çevresinde konutlaşmaya izin verilmediğini belirtir. Bu, şehrin içinde kalmış eski sanayi alanlarından farklı bir durumdur: komşu parsel çoğunlukla yine bir sanayi tesisidir ve gürültü, kamyon trafiği ya da vardiya düzeni konut şikâyetiyle karşılaşmaz.
Bölgede farklı sektörlerden üreticiler çalışır; Bursa Ticaret ve Sanayi Odası açıklamalarında öne çıkan sektör tekstildir. Son dönemde bölgede tekstil boya ve terbiye tesisi yatırımları da çevre izin süreçlerinden geçmiştir. Bölge yönetimi yeşil ve dijital dönüşümü, enerji verimliliğini ve suyun geri kazanımını önceliklerinin arasında sayar; bu başlıklar yeni bir binanın da, yenilenecek bir binanın da tasarımına doğrudan yansır.
Bursa’nın doğu yakasında Barakfakih OSB’nin yakınında Kestel OSB ve Gürsu’daki Uludağ OSB de bulunur. Üç bölge, aşağıda anlattığımız ortak arıtma sistemini paylaşır. Kestel’deki komşu bölgeyi Kestel OSB yazımızda ayrıca ele alıyoruz.
Islah geçmişi olan bir bölgede proje neden farklı başlar?
Islah OSB, plansız ya da kendiliğinden oluşmuş bir sanayi alanının, yasal düzenlemeyle organize sanayi bölgesi statüsüne kavuşturulmasıdır. Bu süreçten geçen bölgelerde bugün düzenli bir yönetim, imar planı ve altyapı vardır; ancak parsellerin üzerindeki binaların bir kısmı ıslahtan önceki dönemde, farklı kurallar ve farklı alışkanlıklarla yapılmıştır. Bu durum projeye üç biçimde yansır.
- Mevcut yapı ile ruhsatlı projenin uyumu: Yıllar içinde eklenmiş bir sundurma, sonradan kapatılmış bir yükleme alanı ya da projede görünmeyen bir asma kat, yeni bir ruhsat başvurusunda ilk sorulan konudur. Bu farkların keşifte tespit edilmesi ve OSB yönetimiyle çözüm yolunun konuşulması işi baştan rahatlatır.
- Parselin bugünkü hakları: Bina, bugünkü imar planından önce yapılmışsa, yıkıp yeniden yapmak her zaman aynı büyüklükte bir bina anlamına gelmez. Çekme mesafeleri, yükseklik ve yapılaşma oranları güncel imar durumu belgesinden okunur.
- Altyapıya bağlantı: Elektrik, doğalgaz, su ve atık su bağlantıları ıslah sonrasında düzenlenmiştir; eski tesislerde bağlantı noktası, binanın yerleşimiyle her zaman örtüşmez. Yeni bir bölüm eklenirken bağlantı güzergâhı yeniden çizilir.
Bu üç konu, Barakfakih OSB’de tasarıma oturmadan önce yapılan masa başı ve sahada geçen işin büyük kısmıdır. Rölöve (mevcut durumun ölçülüp çizilmesi) ile ruhsatlı projeler yan yana konduğunda, yapılabilecek işin sınırı da netleşir.



Barakfakih OSB’de yeni fabrika ya da ek bina nasıl kurgulanır?
Boş bir parselde ya da mevcut tesisin yanında yeni bir yapı planlanırken önce parselin imar durumu, bağlantı noktaları ve araç girişleri OSB yönetiminden yazılı alınır. Ardından en uzun aracın parsele girişi, dönüşü ve rampaya yanaşması çizilir; bina bu hareketin bıraktığı alana ve üretim akışının istediği biçime göre yerleştirilir. Kamyon trafiğinin, yaya yollarının ve teknik hacimlerin (trafo, su deposu, yangın suyu, varsa ön arıtma) yeri de bu aşamada ayrılır; sonradan sıkıştırılan bir teknik hacim, üretim alanından yer keser.
Barakfakih OSB’de tekstilin ağırlığı, yerleşimde bazı soruları öne çıkarır. Aşağıdaki tablo, bölgede sık karşılaşılan tesis türlerine göre yapının önceliklerini özetler.
| Tesis türü | Yapıdaki öncelik | Barakfakih’te ayrıca bakılacak şey |
|---|---|---|
| Boya ve terbiye | Kimyasala ve ıslaklığa dayanıklı zemin, eğimli drenaj, güçlü havalandırma | Ortak arıtmaya bağlantı koşulu, ön arıtma ve geri kazanılmış su için yer |
| Dokuma, örme, iplik | Geniş açıklıklı hol, nem ve toz kontrolü | İklimlendirme santrali ve kanal hacminin baştan ayrılması |
| Konfeksiyon ve depo | Gün ışığı, düzenli kaçış yolları, yüksek raf | Kumaş ve elyafın yangın yükü, yükleme rampası |
| Metal, makine, plastik gibi karma üretim | Vinç, ağır zemin, sevkiyat akışı | Komşu tekstil tesisiyle araç trafiği ve yangın senaryosu |
Bölgede tekstil tesisleri ile başka sektörlerden tesisler yan yana durur. Bu yüzden yerleşimde yalnız kendi akışınızı değil, komşu parselin yükleme düzenini ve bölge içi yolun ağır araç trafiğini de hesaba katmak gerekir. Tekstilin yapıdan beklediği ayrıntıları, Bursa’daki tekstil ağırlıklı bölgelerle birlikte Bursa tekstil fabrikası projesi yazımızda anlatıyoruz; burada aynı şeyleri tekrarlamak yerine Barakfakih’e özgü noktalara odaklanıyoruz.
Taşıyıcı sistem ve cephe
Tekstil holleri makine sıraları arasında kolon istemediği için genellikle geniş açıklıklı çelik ya da prefabrik betonarme sistemle kurulur. Hangi sistemin seçileceği; açıklığa, çatıya asılacak iklimlendirme ve tesisat yüküne, varsa vinç ihtiyacına ve deprem hesabına bağlıdır. Bu hesap yetkili inşaat mühendisinin sorumluluğundadır; mimari tasarım bu kararı makine yerleşimiyle birlikte sınar. Cephe tarafında ise bölgenin konut dokusundan ayrı durması bir serbestlik verir: yola bakan cephe firmanın yüzü ve idari bölümün gün ışığı kaynağıdır, diğer cephelerde yalıtım, bakım kolaylığı ve dayanıklılık öne çıkar.
Ortak arıtma ve su geri kazanımı projeyi nasıl etkiler?
Barakfakih OSB’de tesislerin endüstriyel atık suyu, Yeşil Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi’nin tesisine iletilir. Bu tesis Barakfakih’in yanında Kestel ve Uludağ OSB’lere de hizmet veren ortak bir arıtma sistemidir. Kooperatif ile üç bölge arasında, arıtılan suyun yeniden sanayiye proses suyu olarak verilmesini hedefleyen bir atık su geri kazanım protokolü de imzalanmıştır.
Bu tablo, bir tesisin projesine şöyle yansır:
- Bağlantı koşulu: Ortak arıtmaya verilecek suyun nitelikleri ve bağlantı noktası, tesisin üretim tarifine göre belirlenir. Boyahane gibi yoğun kirlilik taşıyan bir süreç varsa tesis içinde ön arıtma gerekip gerekmediği yerleşim aşamasında konuşulur ve yeri ayrılır.
- Geri kazanılmış su: Geri kazanım projesi devreye girdiğinde, tesise iki farklı nitelikte su gelmesi gündeme gelebilir. Projede ikinci bir su hattı ve depolama için yer ayrılması, ileride binanın yeniden açılmasını önler.
- Yağmur suyu ve atık suyun ayrılması: Çatı ve saha yağmur suyunun endüstriyel atık sudan ayrı toplanması, hem arıtma yükünü hem işletme giderini etkiler; tesisat güzergâhları mimari planla birlikte çizilir.
Bu konuların kesin değerleri ve yükümlülükleri, çevre mevzuatı, kooperatifin kabul koşulları ve OSB yönetiminin güncel kararlarıyla belirlenir; çözüm mekanik ve çevre mühendisleriyle birlikte geliştirilir. Mimari tarafta bizim işimiz, bu hacimleri ve güzergâhları üretim akışını bozmadan plana yerleştirmektir.
Barakfakih OSB’de ruhsat ve yapı kullanma izni nasıl alınır?
Organize sanayi bölgelerinde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni genellikle belediye yerine OSB müdürlüğü üzerinden verilir. Barakfakih OSB’nin kendi imar planı notları ve yapı kuralları vardır; komşu bölgedeki bir uygulama sizin parseliniz için emsal sayılmaz. Süreç genel hatlarıyla şu sırayla ilerler:
- Ön bilgi: Parselin imar durumu ve altyapı bağlantı koşulları OSB yönetiminden alınır; mevcut yapı varsa ruhsatlı projeleri ve yapı kullanma izni istenir.
- Mevcut durum tespiti: Rölöve çıkarılır, ruhsatlı projeyle karşılaştırılır; aradaki farklar listelenir ve çözüm yolu yönetimle konuşulur.
- Üretim tarifi: Hangi süreçlerin olacağı netleşir; çevre izinleri ve atık su bağlantısı bu tarife göre şekillenir.
- Avan proje: Yeni bina, ek bina ya da yenileme seçenekleri parsel üzerinde çalışılır.
- Uygulama projeleri: Mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri birlikte hazırlanır; atık su, yangın ve enerji çözümleri bu aşamada kesinleşir.
- Ruhsat, şantiye ve yapı kullanma izni: Başvuru OSB müdürlüğüne yapılır; iş projeye uygun bitirildiğinde iskân alınır.
Sürenin ne kadar olacağı işin kapsamına, çevre izinlerinin gerekip gerekmediğine ve projenin olgunluğuna göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.
Mevcut tesiste yenileme ve tadilat nereden başlar?
Farklı dönemlerde yapılmış binaların bulunduğu bir bölgede yenileme ihtiyacı yeni bina kadar sıktır. Barakfakih OSB’de yenilemenin önceliği çoğu zaman şu konulardadır:
- Çatı: Tekstil ve terbiye tesislerinde buhar ve yoğuşma çatı kaplamasını, ışıklıkları ve yalıtımı yıpratır. Sızdıran bir çatı hem enerji kaybı hem üretim riskidir. Çatı aynı zamanda güneş paneli için bir alandır; taşıyıcının bu yükü kaldırıp kaldırmadığı ayrıca hesaplanır. Adımları fabrika çatı yenileme yazımızda anlatıyoruz.
- Zemin: Boyahane zemini kimyasal ve sıcak suyla, depo zemini forklift trafiğiyle yıpranır. Kaplama yenilenirken eğim ve kanal düzeni de gözden geçirilir; seçenekleri epoksi zemin kaplama yazımızda karşılaştırıyoruz.
- Enerji verimliliği: Bölge yönetiminin yeşil dönüşüm hedefleri, çatı ve cephe yalıtımı, ısı köprülerinin çözülmesi ve doğal aydınlatma gibi konuları yenilemenin gündemine taşır.
- Depo ve ek alan: Üretim büyüdükçe depo yetmez; parselin kalan yapılaşma hakkına göre ek bina, sundurma ya da içeride asma kat seçenekleri karşılaştırılır.
- Yangın güvenliği: Bir alanın kullanımı değiştiğinde, örneğin depo üretime döndüğünde, yangın önlemleri yeni kullanıma göre yeniden değerlendirilir.
Yenilemenin asıl zorluğu üretimi durdurmadan çalışmaktır. İş bölümlere ayrılır; her aşamada hangi hattın nereye taşınacağı, şantiye ile üretim arasındaki ayrımın nasıl sağlanacağı önceden planlanır. Taşıyıcı sisteme dokunan her müdahale, örneğin yeni makine için kolon kaldırmak ya da çatıya ağır ekipman koymak, yetkili mühendisin değerlendirmesiyle yapılır. Bu işlerdeki yaklaşımımızı renovasyon ve restorasyon sayfamızda bulabilirsiniz.
Yenilemek mi, yıkıp yeniden yapmak mı?
Islah öncesinde yapılmış bir binada bu soru er ya da geç sorulur. Cevap tek bir ölçüte bağlı değildir. Taşıyıcı sistemin bugünkü deprem güvenliği ve yeni yükleri taşıma kapasitesi yetkili mühendisin incelemesiyle anlaşılır. Binanın yüksekliği ya da kolon aralığı yeni üretime yetmiyorsa yenileme sorunun yalnız bir kısmını çözer. Yıkıp yeniden yapmak ise güncel imar koşullarına göre farklı bir bina demektir ve üretimin geçici olarak başka bir yere taşınmasını gerektirir. Bu değerlendirmeyi keşif ve rölöveden sonra, iki seçeneğin kapsamını ve iş programını yan yana koyarak yapmayı öneriyoruz.
Teklif isterken neleri hazırlamalısınız?
- Parselin ada-parsel bilgisi ve varsa güncel imar durumu belgesi
- Mevcut yapı için ruhsatlı projeler, yapı kullanma izni ve sonradan yapılan eklerin listesi
- Üretim süreçlerinin tarifi: boyahane, dokuma, konfeksiyon, depo ya da başka bir üretim
- Atık su ile ilgili bildiğiniz koşullar ve varsa mevcut ön arıtma düzeni
- Makine listesi, vinç ihtiyacı ve sevkiyat düzeni
- Üretimin durabileceği dönemler ve sorunlu alanların fotoğrafları
Belgeler eksik olsa da görüşme yapılabilir; eksikler keşif sırasında birlikte tamamlanır. Fabrika yapılarında izlediğimiz yolu fabrika ve üretim tesisi sayfamızda özetliyoruz.
Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?
Ofisimiz Kocaeli Darıca’dadır; Barakfakih OSB’deki yatırımlar için proje hazırlıyor, yerinde keşif yapıyoruz. Portföyümüzde Kocaeli’deki İMES OSB’de projelendirdiğimiz sanayi yapıları bulunuyor. Barakfakih’te ilk keşfi ücretsiz yapıyor, mevcut durumu ruhsatlı projeyle karşılaştırıyor, yeni bina, ek bina ya da yenileme seçeneklerini üç boyutlu model ve gerçekçi görsellerle aynı bakıştan sunuyoruz. Mimari projeyi statik, mekanik ve elektrik projeleriyle uyumlu yürütüyor, uygulama öncesi keşif bedellerinden uygulama sonrası hak edişlere kadar süreci izliyoruz. Endüstriyel yapılar hizmetimizi inceleyebilir, projeniz için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.


















