İçeriğe geç

Bursa OSB (BOSB) Fabrika Projesi ve Fabrika Yenileme

Maker Mimarlık8 dk okumaGüncelleme:

KapakMemrak MermerİMES OSB, Dilovası, Kocaeli

Bursa OSB’de (BOSB) fabrika projesi, çoğu zaman boş bir parselde sıfırdan başlamaz: bölge şehrin içinde kalmış, uzun süredir çalışan yerleşik bir sanayi alanıdır ve yatırımların önemli kısmı mevcut parselde yeni bir bina, mevcut binaya ek ya da kapsamlı bir yenileme olarak gelir. Bu yüzden BOSB’da doğru proje, parselin kalan yapılaşma hakkı, mevcut yapıların ruhsatlı durumu ve üretimin durmadan sürmesi birlikte ele alınarak kurulur. Ruhsat ve yapı kullanma izni süreçleri OSB müdürlüğü üzerinden yürür; bölgenin güncel imar planı notları ve yapı kuralları esas alınır.

Bu yazıda BOSB’u kısaca tanıtıyor, ardından bu bölgede üç tipik yatırım yolunu (yeni tesis, ek bina, yenileme) ve otomotiv yan sanayi ağırlığının yapıdan beklediği şeyleri anlatıyoruz. Bölgenin parselden parsele değişen ölçü ve oranlarını vermiyoruz; bunlar parselinize ait güncel belgelerden öğrenilir.

Bursa Organize Sanayi Bölgesi (BOSB) nerededir, hangi sektörler çalışır?

Bursa Organize Sanayi Bölgesi, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) tarafından kurulmuş ve Nilüfer ilçesinde yer alan bir sanayi bölgesidir. BTSO bölgeyi, Türkiye’de türünün gerçekleştirilen ilk örneği olarak tanıtır; bölge uzun yıllardır üretim yapan yerleşik bir sanayi alanıdır ve çevresi zamanla kentin konut dokusuyla buluşmuştur. Bölgenin çevresinde başka organize sanayi bölgeleri de vardır; Nilüfer, Bursa sanayisinin en yoğun ilçelerinden biridir.

BOSB’da farklı sektörlerden üreticiler bulunur; bölgenin en belirgin yüzü ise otomotiv ve otomotiv yan sanayisidir. Bursa’nın otomotiv ihracatındaki yeri ve bölgenin uluslararası otomotiv tedarikçi buluşmalarına ev sahipliği yapması bunun göstergesidir. Bölge yönetimi üyelerine atık su arıtma, Nilüfer Çayı’ndan alınan suyun arıtılmasıyla sağlanan proses suyu, doğalgaz, elektrik, itfaiye ve ambulans, katı atık toplama gibi ortak hizmetler sunar.

Bu tablo projeyi doğrudan etkiler. Ortak arıtma ve proses suyu altyapısı, tesisin bağlantı koşullarını belirler; bölgenin içinde itfaiye hizmeti bulunması yangın senaryosunun bir parçasıdır; kente yakınlık ise kamyon trafiği, gürültü ve çalışan ulaşımı gibi konuları öne çıkarır. Bursa’daki tekstil ağırlıklı bölgeleri (Demirtaş OSB, TOSAB, Kayapa OSB) ayrıca ele aldığımız Bursa tekstil fabrikası projesi yazımızda anlatıyoruz.

BOSB’da yatırım hangi yoldan ilerler?

Yerleşik bir bölgede yatırımcının önünde genellikle üç yol vardır. Hangisinin uygun olduğu; parselin koşullarına, mevcut binanın durumuna ve üretimin ne kadar süre durabileceğine bağlıdır.

Yol Ne zaman uygun? Önce bakılacak şey
Yeni tesis Boş ya da yıkılıp yeniden yapılacak bir parsel varsa Parselin güncel imar durumu, altyapı bağlantı noktaları
Ek bina Parselde kullanılmamış yapılaşma hakkı ve manevra alanı kalmışsa Kalan hak, çekme mesafeleri, mevcut binayla bağlantı
İçeride ek alan (asma kat, bölme) Parselde yer yok ama bina yüksekliği uygunsa Taşıyıcı sistemin yeni yükü taşıyıp taşımadığı, kaçış yolları
Yenileme Bina yeterli ama çatı, zemin, cephe, tesisat yıpranmışsa Ruhsatlı proje ile mevcut durumun uyumu, üretimin aşamalandırılması

Bu yollar birbirini dışlamaz. Sık gördüğümüz durum, yenilemenin bir ek bina ya da sundurmayla birlikte planlanmasıdır: çatı yenilenirken depo ihtiyacı için yanına bir sundurma eklenir, cephe yenilenirken idari bölüm büyütülür. İşleri tek bir proje altında toplamak, ruhsat ve şantiye sürecini iki kez yaşamamayı sağlar.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

BOSB’da yeni fabrika projesi nasıl kurulur?

Bölgede yeni bir tesis için yer bulunduğunda tasarım, parselin koşullarıyla başlar. İmar durumu, çekme mesafeleri, yapılaşma oranları, yükseklik sınırı ve bağlantı noktaları OSB yönetiminden yazılı alınır. Sonra en uzun aracın parsele girişi, dönüşü ve rampaya yanaşması çizilir; bina bu hareketin bıraktığı alana ve üretim akışının istediği biçime göre oturtulur.

Otomotiv yan sanayisi yapıdan ne bekler?

  • Akış ve sevkiyat: Ana sanayiye düzenli ve zamanında parça sevkiyatı yapılan bir tesiste, mal kabul ile sevkiyat alanlarının birbirini kesmemesi, rampa sayısının ve konumunun doğru seçilmesi işletmenin temposunu belirler.
  • Vinç ve açıklık: Kalıp, pres ve kaynak hatları köprülü vinç ve geniş açıklık ister. Vinç kapasitesi ve kanca yüksekliği taşıyıcı sistemi doğrudan etkiler; bu hesap yetkili inşaat mühendisinin sorumluluğundadır.
  • Zemin: Pres ve ağır makine temelleri zeminden ayrı ele alınır; forklift trafiği, yağ ve aşınmaya dayanıklı bir yüzey gerekir.
  • Temiz ve kontrollü alanlar: Boya, kaplama ve kalite kontrol bölümleri tozdan ve sıcaklık değişiminden korunmak ister; bu alanlar üretim holünden ayrılarak planlanır.
  • Denetim ve müşteri ziyaretleri: Ana sanayi denetimleri için düzenli bir idari bölüm, ziyaretçi yolu ve toplantı alanı, üretim alanından geçmeden ulaşılabilir olmalıdır.

Cephe, yerleşik ve kente yakın bir bölgede ayrıca önem kazanır. Yola bakan cephe hem firmanın yüzü hem de idari bölümün gün ışığı kaynağıdır; geri kalan cephelerde yalıtım, bakım kolaylığı ve dayanıklılık öne çıkar. Cephe alternatiflerini üç boyutlu modelle aynı bakıştan karşılaştırmak, kararı kâğıt üzerinde tartışmaktan daha hızlı sonuç verir.

BOSB’da ruhsat ve yapı kullanma izni nasıl alınır?

Organize sanayi bölgelerinde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni genellikle belediye yerine OSB müdürlüğü üzerinden verilir. BOSB’un kendi imar planı notları ve yapı kuralları vardır; başvuru bu kurallara göre değerlendirilir. Süreç genel hatlarıyla şöyle ilerler:

  1. Ön bilgi: Parselin imar durumu ve altyapı koşulları OSB yönetiminden alınır; mevcut yapı varsa ruhsatlı projeleri ve iskân belgesi istenir.
  2. Mevcut durum tespiti: Yapı varsa rölövesi çıkarılır, ruhsatlı projeyle karşılaştırılır; aradaki farklar listelenir.
  3. Avan proje: Yeni bina, ek bina ya da yenileme seçenekleri parsel üzerinde çalışılır; gerekirse OSB yönetimiyle ön görüşme yapılır.
  4. Uygulama projeleri: Mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri birlikte hazırlanır; atık su, proses suyu ve yangın çözümleri bu aşamada kesinleşir.
  5. Ruhsat ve şantiye: Başvuru OSB müdürlüğüne yapılır; şantiye, üretimin sürdüğü bir parselde çalışma alanları ayrılarak yürütülür.
  6. Yapı kullanma izni: İş projeye uygun bitirildiğinde iskân alınır.

Yerleşik bölgelerde en sık takıldığımız yer ikinci adımdır. Yıllar içinde yapılmış ama projeye işlenmemiş bir sundurma, bir asma kat ya da bir bölme, yeni başvuruyu durdurabilir. Bu farkların baştan tespit edilip çözüm yolunun OSB yönetimiyle konuşulması, sürecin sonradan uzamasını önler. Sürenin ne kadar olacağı işin kapsamına ve projenin olgunluğuna göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Mevcut binaya ek ya da içeride yeni alan nasıl eklenir?

Parselde yapılaşma hakkı kalmışsa ek bina en temiz çözümdür; ancak yerleşik bölgelerde araç manevrası için gereken alan çoğu zaman bu hakkı kullanmayı sınırlar. Ek binanın yeri, mevcut binayla bağlantısı (dilatasyon, ortak duvar, yangın bölmesi) ve kamyonun dönüşüne etkisi birlikte çizilir. Depo ya da yükleme alanı için hafif bir çözüm gerekiyorsa çelik konstrüksiyon sundurma seçeneği değerlendirilebilir; sundurmanın da ruhsat kapsamında ele alınması gerekir.

Parselde yer kalmamışsa ve bina yüksekliği uygunsa, alan içeride aranır: asma kat, ofis katı ya da raflı depo. Bu durumda mevcut taşıyıcı sistemin yeni yükü taşıyıp taşımadığı yetkili mühendisçe değerlendirilir, kaçış yolları ve yangın önlemleri yeni kullanıma göre gözden geçirilir. Seçenekleri fabrika içinde ek alan oluşturma yazımızda ayrıntılı karşılaştırıyoruz.

BOSB’da fabrika yenileme nereden başlar?

Uzun süredir çalışan bir bölgede binalar farklı dönemlerin malzeme ve tekniğiyle yapılmıştır. Yenilemede öncelik çoğu zaman şu konulardadır:

  • Çatı: Sızdıran kaplama, yetersiz yalıtım ve eskimiş ışıklıklar hem enerji kaybı hem üretim riski demektir. Çatı aynı zamanda güneş paneli için bir fırsattır; taşıyıcının bu yükü kaldırıp kaldırmadığı ayrıca hesaplanır.
  • Zemin: Forklift trafiği ve yağla yıpranmış zemin, yeni bir kaplamayla toparlanabilir; çatlakların nedeni (oturma, derz eksikliği) önce anlaşılır.
  • Cephe: Kente yakın bir bölgede eski cephe, firmanın bugünkü niteliğini yansıtmayabilir; cephe yenilemesi yalıtımla birlikte düşünüldüğünde hem görünüş hem enerji kazancı sağlar.
  • Tesisat ve yangın güvenliği: Yeni makine, yeni enerji ve basınçlı hava ihtiyacı getirir; kullanım değiştiğinde yangın önlemleri yeniden değerlendirilir.
  • Çalışan alanları: Soyunma, yemekhane ve idari bölüm çoğu zaman üretim büyürken küçük kalır.

BOSB gibi bir bölgede yenilemenin asıl zorluğu, üretimi durdurmadan çalışmaktır. Bunun için iş, bölümlere ayrılarak aşamalandırılır; her aşamada hangi hattın nereye taşınacağı, şantiye ile üretim arasındaki ayrımın nasıl sağlanacağı önceden planlanır. Yenilemenin adımlarını fabrika yenileme rehberimizde, bu işlerdeki yaklaşımımızı renovasyon ve restorasyon sayfamızda bulabilirsiniz.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Eski binayı yenilemek mi, yıkıp yeniden yapmak mı?

Yerleşik bir bölgede bu soru er ya da geç sorulur. Cevap tek bir ölçüte bağlı değildir; aşağıdaki konular birlikte tartılır:

  • Taşıyıcı sistemin durumu: Binanın bugünkü deprem güvenliği ve yeni yükleri taşıma kapasitesi yetkili mühendisin incelemesiyle anlaşılır. Güçlendirme mümkün ama kapsamlıysa, yeniden yapım ekonomik olarak öne geçebilir.
  • Yükseklik ve açıklık: Eski binanın kanca yüksekliği ya da kolon aralığı yeni üretime yetmiyorsa, yenileme sorunun yalnız bir kısmını çözer.
  • Parselin bugünkü hakları: Eski bina bugünkü imar koşullarından farklı bir dönemde yapılmış olabilir. Yıkıp yeniden yapmak, bazen bugünkü kurallara göre daha küçük ya da farklı biçimde bir bina anlamına gelir; bu yüzden karar öncesinde güncel imar durumu mutlaka alınır.
  • Üretimin sürekliliği: Yeniden yapım, üretimin başka bir yere taşınmasını gerektirir. Aşamalı yenileme ise üretimi sürdürürken bina üzerinde çalışmaya imkân verir.

Bu değerlendirmeyi kâğıt üzerinde değil, keşif ve rölöve sonrasında, iki seçeneğin kabaca iş programı ve kapsamı yan yana konarak yapmayı öneriyoruz. Bedeli ve süreyi her iki seçenek için ayrı ayrı, keşiften sonra iş programıyla birlikte vermek mümkündür.

Kente yakın bir bölgede şantiye ve işletme nasıl planlanır?

BOSB’un çevresi zamanla kentle buluştuğu için, bölgedeki bir şantiye yalnız kendi parselini değil çevresini de etkiler. Kamyon girişleri, beton ve çelik sevkiyatının saatleri, toz ve gürültü kontrolü, komşu tesislerin sevkiyat trafiğiyle çakışmama şantiye planının parçası olur. Bölge içi yolların ve kavşakların ağır araç trafiğini nasıl taşıdığı, malzeme sahasının parselde nereye konacağı ve vinç kurulum alanı da baştan çizilir.

İşletme tarafında ise çalışan ulaşımı ve otopark öne çıkar. Servis araçlarının yanaşma noktası, binek otoparkı ve yaya yollarının ağır araç yolundan ayrılması hem iş güvenliğinin hem günlük düzenin konusudur. Parselde yer dar olduğunda bu alanlar çoğu zaman üretim binasıyla yarışır; yerleşimin bu yüzden birkaç seçenekle çalışılması gerekir.

Teklif isterken neleri hazırlamalısınız?

  • Parselin ada-parsel bilgisi ve varsa güncel imar durumu belgesi
  • Mevcut yapı için ruhsatlı projeler, yapı kullanma izni ve sonradan yapılan eklerin listesi
  • Yapılmak istenen işin tarifi: yeni bina, ek bina, içeride ek alan ya da yenileme
  • Makine ve hat listesi, vinç ihtiyacı, sevkiyat düzeni
  • Üretimin durabileceği dönemler ve durmaması gereken bölümler
  • Sorunlu alanların fotoğrafları (çatı, zemin, cephe)

Eksik belgeler keşif sırasında birlikte tamamlanabilir. Fabrika yapılarında izlediğimiz yolu fabrika ve üretim tesisi sayfamızda özetliyoruz.

Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?

Ofisimiz Kocaeli Darıca’dadır ve Bursa’daki sanayi bölgelerine hizmet verebiliyoruz; Kocaeli dışında İstanbul, Sakarya ve Antalya gibi illerde de işlerimiz var. BOSB’daki bir yatırım için ilk keşfi ücretsiz yapıyor, mevcut durumu ruhsatlı projeyle karşılaştırıyor, yeni bina, ek bina ya da yenileme seçeneklerini üç boyutlu model ve gerçekçi görsellerle aynı bakıştan sunuyoruz. Konsept, proje, ruhsat ve uygulama projesi aşamalarını yürütüyor, uygulama öncesi keşif bedellerinden uygulama sonrası hak edişlere kadar süreci izliyoruz. Endüstriyel yapılar hizmetimizi inceleyebilir, projeniz için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

BOSB hangi ilçede, Bursa OSB ile aynı yer mi?

Evet, BOSB Bursa Organize Sanayi Bölgesi'nin kısaltmasıdır ve bölge Nilüfer ilçesindedir. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından kurulmuştur. Nilüfer OSB (NOSAB) ise aynı ilçedeki ayrı bir sanayi bölgesidir; koşulları ve yönetimi farklıdır.

BOSB'da yapı ruhsatını kim verir?

Organize sanayi bölgelerinde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni genellikle OSB müdürlüğü üzerinden verilir. BOSB'da da başvuru bölgenin kendi imar planı notları ve yapı kurallarına göre değerlendirilir. Parselinize ait güncel koşulları başvurudan önce bölge yönetiminden almanız gerekir.

BOSB'da mevcut fabrikaya ek bina yapılabilir mi?

Parselde kullanılmamış yapılaşma hakkı varsa ve çekme mesafeleri ile araç manevrası buna izin veriyorsa ek bina mümkündür. Önce mevcut binanın ruhsatlı hâli ve parselin güncel koşulları kontrol edilir. Yer kalmamışsa asma kat ya da içeride ek alan seçenekleri değerlendirilir.

BOSB'da fabrikayı üretimi durdurmadan yenilemek mümkün mü?

Çoğu durumda iş bölümlere ayrılıp aşamalandırılarak üretim sürerken yenileme yapılabilir. Her aşamada hangi hattın etkileneceği ve şantiyenin üretimden nasıl ayrılacağı önceden planlanır. Çatı ve taşıyıcıya dokunan bölümlerde güvenlik nedeniyle kısa duruşlar gerekebilir.

BOSB'da sonradan yapılmış ruhsatsız sundurma sorun olur mu?

Projeye işlenmemiş bir sundurma ya da asma kat, yeni bir ruhsat başvurusunda sorun çıkarabilir. Bu yüzden ilk iş mevcut durumun rölövesini çıkarıp ruhsatlı projeyle karşılaştırmaktır. Farkların nasıl çözüleceği OSB yönetimiyle konuşularak belirlenir.

BOSB'da atık su ve proses suyu bağlantısı nasıl çözülür?

BOSB üyelerine ortak atık su arıtma ve proses suyu hizmeti sunar. Tesisinizin bağlantı noktası, ön arıtma gereği ve deşarj koşulları bölge yönetiminden yazılı olarak alınır. Bu bilgiler mekanik projede baştan işlenir.

Otomotiv yan sanayi tesisi için BOSB'da nelere dikkat edilmeli?

Mal kabul ile sevkiyatın kesişmemesi, rampa düzeni, vinç kapasitesi ve açıklık, ağır makine temelleri ve denetime uygun bir idari bölüm öne çıkar. Vinç ve taşıyıcı sistem hesabı yetkili inşaat mühendisinin sorumluluğundadır. Mimari tasarım bu kararları üretim akışıyla birlikte plana yerleştirir.

BOSB'da fabrika projesi ne kadar sürer?

Süre işin kapsamına, mevcut yapının durumuna ve OSB onaylarına göre değişir. Yeni bina, ek bina ve yenileme için süreler birbirinden farklıdır. Keşif ve ön çalışmadan sonra iş programıyla birlikte net bir takvim veriyoruz.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin