İçeriğe geç

Giyinme Odası, Vestiyer ve Gömme Dolap Tasarımı

Maker Mimarlık9 dk okumaGüncelleme:

KapakBayramoğlu İç Mimari Proje

İyi bir giyinme odası, vestiyer ya da gömme dolap, içine girecek eşyanın dökümü çıkarılıp askı, raf ve çekmece bu döküme göre dağıtıldığında ortaya çıkar. Giyinme odası kıyafetin saklandığı, seçildiği ve giyildiği ayrı ya da yarı ayrı bir alandır; vestiyer evin girişinde mont, ayakkabı, çanta ve anahtarın durduğu dolaptır; gömme dolap ise duvar boşluğuna ya da nişe tam oturan, tavandan zemine kesintisiz uzanan sabit dolaptır. Üçünün de ortak kuralı aynıdır: önce kullanım, sonra ölçü, en son kapak ve renk. Bu yazıda bu üç dolap türünü iç mimar gözüyle, planlamadan malzemeye ve uygulama sırasına kadar anlatıyoruz.

Dolap tasarımına nereden başlanır?

Dolap tasarımında en sık yapılan hata, duvarın ölçüsünü alıp boşluğu modüllerle doldurmaktır. Oysa doğru dolabı belirleyen şey duvar değil eşyadır. Mevcut dolaplarınızdaki eşyayı kabaca gruplamak, yeni dolabın nasıl bölüneceğini neredeyse tek başına belirler:

  • Uzun askı: palto, elbise, uzun pardösü.
  • Kısa askı: gömlek, ceket, bluz, katlanmış pantolon.
  • Katlı raf: kazak, tişört, kot pantolon.
  • Çekmece: iç çamaşırı, çorap, aksesuar, takı.
  • Ayakkabı ve çanta: günlük kullanılanlar ve mevsimlikler ayrı.
  • Seyrek kullanılan: valiz, mevsim dışı kıyafet, yorgan ve yedek nevresim.

Bu dökümde iki kişinin eşyası ayrı ayrı düşünülmelidir; çünkü birinin askıya, diğerinin rafa ihtiyacı daha fazla olabilir. Ayrıca evdeki kullanım alışkanlıkları da sorulur: kıyafetler katlanarak mı yoksa askıda mı saklanmayı tercih ediliyor, ütü nerede yapılıyor, kirli sepeti nerede duruyor, makyaj ve tıraş nerede yapılıyor? Bu sorular, giyinme alanının yatak odasıyla, banyoyla ve çamaşır alanıyla ilişkisini belirler.

Giyinme odası nedir, ne zaman gerekir?

Giyinme odası, çoğu kişinin aklına gelen büyük ve ayrı bir oda olmak zorunda değildir. Kıyafetlerin bir arada saklandığı, rahatça seçilip giyilebildiği her alan bu işi görür. Yatak odasının bir duvarı boyunca açılan bir dolap koridoru, yatak odası ile banyo arasındaki bir geçiş ya da kullanılmayan küçük bir oda giyinme odasına dönüştürülebilir.

Giyinme odasının yatak odasındaki klasik dolaba göre üç avantajı vardır: kıyafetler bir bakışta görülür, kapak açıp kapama derdi azalır ve giyinme işi yatak odasından ayrılarak yatak odası daha sakin kalır. Dezavantajı ise yer kaplaması ve kapaksız rafların toz almasıdır. Bu yüzden karar verirken şu sorular yardımcı olur:

  • Evde ayrı bir odayı ya da bir koridoru bu işe ayırmak, diğer odalardan bir şey eksiltiyor mu?
  • Giyinme alanına girmek için bir kapı ve geçiş payı gerekiyor mu; bu pay ne kadar yer harcıyor?
  • Gün ışığı alan bir oda mı? Doğrudan güneş kumaşları soldurur.
  • Kapaksız raflar tozlanmaya karşı nasıl korunacak?

Giyinme odası yerleşim tipleri

Yerleşim Uygun olduğu mekân Güçlü yanı Dikkat edilecek nokta
Tek duvar Yatak odası duvarı, dar koridor Az yer kaplar, en kolay uygulanır Karşısında rahat geçiş ve kapak açılma payı kalmalı
Karşılıklı iki sıra Dar ve uzun oda ya da geçiş Çok depolama, kısa mesafe Sıralar arası dar kalırsa çekmece açılmaz, giyinmek zorlaşır
L tipi Kareye yakın küçük oda Köşeyi kullanır, ortada giyinme alanı bırakır Köşe derinliği iyi çözülmezse kör alan oluşur
U tipi Geniş, ayrı oda En çok askı ve raf, ortada ada ya da puf Ada konacaksa çevresinde geçiş payı gerekir

Köşeler giyinme odasının en zor yeridir. Köşede iki dolap karşılaşırsa bir kısmı ulaşılamaz hâle gelir. Köşeyi ayakkabı rafı, döner askı ya da açık raflarla çözmek ya da köşeyi tümüyle boş bırakıp ayna veya oturma yeri olarak kullanmak daha işlevsel olabilir.

Ev İçi Mekânlar alanındaki projelerimizden

Vestiyer tasarımı: girişte neler gerekir?

Vestiyer, evin her gün en çok açılıp kapanan dolabıdır ve çoğu evde en küçük yere sıkıştırılır. Oysa girişte düzen sağlanmazsa ayakkabı, mont ve çanta evin geri kalanına dağılır. İyi bir vestiyerde şu ihtiyaçlar karşılanır:

  • Ayakkabı: her gün giyilenler kolay ulaşılan, havalandırılabilen bir bölümde; mevsimlikler daha yukarıda ya da kapalı bölümde.
  • Mont ve palto: uzun ve kısa askı; misafir montu için de boş bir askı payı.
  • Islak eşya: yağmurlu günde ıslanan mont ve şemsiye için kuruyabileceği, dolabın içini ıslatmayacak bir yer.
  • Oturma: ayakkabı giyip çıkarmak için bir bank ya da oturak; yaşlılar ve çocuklar için özellikle önemlidir.
  • Küçük eşya: anahtar, kart, gözlük, maske, kargo için sığ bir çekmece ya da raf.
  • Ayna: çıkarken son bakış için kapak ya da duvar aynası.
  • Çanta ve bebek arabası: sık kullanılıyorsa ayrı bir kapalı bölüm.

Ayakkabı bölümünde koku ve nem en sık şikâyettir. Kapakta ya da arka panelde havalandırma boşluğu bırakmak, kapalı ayakkabı dolabının içinde havanın dolaşmasını sağlar. Vestiyer kapı açılışını ve giriş geçişini daraltmamalıdır; derinliği bu yüzden yatak odası dolabından daha az tutulabilir. Dar girişlerde tavana kadar çıkan, sığ ama yüksek bir dolap, derin ve alçak bir dolaptan çoğu zaman daha kullanışlıdır.

Gömme dolap nedir, nasıl planlanır?

Gömme dolap, duvarlar arasındaki bir boşluğa, nişe ya da kolon arasına yerleştirilen ve yan duvarlara, tavana ve zemine tam oturan dolaptır. Hazır dolaptan farkı, üstünde toz tutan boşluk ve yanlarında kullanılmayan aralık bırakmamasıdır. Duvarla bütünleştiği için odayı daha düzenli ve daha geniş gösterir.

Gömme dolap planlanırken şu noktalar belirleyicidir:

  • Duvar ve tavan düzgünlüğü: eski binalarda duvar ve tavan çoğu zaman tam gönyesinde değildir. Dolabın kenarlarında bu düzensizliği kapatan dolgu paneller kullanılır ve bu paneller yerinde ölçüye göre kesilir.
  • Taşıyıcı ve tesisat: dolabın arkasından geçen elektrik hattı, priz, radyatör borusu ya da kombi bağlantısı önceden belirlenir. Duvara sabitleme yapılacaksa delinecek noktalarda tesisat olmadığından emin olunur.
  • Kapı ve pencereyle ilişki: dolap kapakları odanın kapısıyla çarpışmamalı, pencere önünü kesmemelidir.
  • Tavana kadar dolap: en üst bölüm seyrek kullanılan eşyaya ayrılır; bu bölüme ulaşmak için bir basamak ya da katlanır merdiven düşünülür.
  • Duvara sabitleme: uzun dolaplar devrilmeye karşı duvara bağlanır. Deprem riski olan bölgelerde bu ayrıntı, dolabın güvenliği için gereklidir.

Alçıpan bölme duvar, gömme dolap için niş oluşturmanın pratik bir yoludur. Odanın bir bölümünü alçıpanla kapatıp içine dolap yerleştirmek, dolabın duvarın parçası gibi görünmesini sağlar. Bu yöntemi asma tavan ve alçıpan yazımızda da anlattık.

Kapak seçimi: menteşeli, sürgülü ya da kapaksız

Kapak, dolabın görüntüsünü ve kullanımını en çok etkileyen karardır.

Kapak türü Güçlü yanı Zayıf yanı Uygun olduğu yer
Menteşeli kapak Dolabın tamamı aynı anda görülür, iç düzen esnek Önünde kapak açılma payı gerekir Yeterli geçişi olan yatak odası ve giyinme odası
Sürgülü kapak Önünde açılma payı istemez, dar odada yer kazandırır Aynı anda dolabın yalnız bir bölümü açılır; ray bakımı ister Dar yatak odası, koridor dolabı
Katlanır kapak Menteşeliye göre daha az açılma payı ister Mekanizması daha hassastır Niş içindeki dolap, çamaşır dolabı
Kapaksız (açık raf) Her şey görünür, kolay ulaşılır Toz alır, düzensizlik görünür Ayrı giyinme odası
Cam kapak Görünürlük ile toz korumasını birleştirir İçin düzenli tutulması gerekir; ağırdır Giyinme odasında vitrin bölüm, aksesuar ve ayakkabı

Kapak yüzeyinde mat ve hafif dokulu kaplamalar parmak izini daha az gösterir. Boydan boya ayna kapak küçük bir odayı büyütür, ama karşısındaki pencereyi ya da yatağı yansıtıyorsa rahatsız edici olabilir. Kulpsuz kapak sade görünür; bastır-aç mekanizmalı kapaklarda kapağa sık dokunulduğu için yüzey seçimine dikkat edilir.

İç düzen ve donanım

Dolabın içini kullanışlı yapan, görünmeyen donanımdır. Teklifleri karşılaştırırken donanımın da kalemler arasında açıkça yazılması istenmelidir.

  • Askı boruları: uzun ve kısa askı bölümleri dökümdeki eşyaya göre ayrılır. Kısa askı bölümlerinde üst üste iki askı borusu, aynı genişlikte iki kat kıyafet saklar.
  • Asansörlü askı: tavana kadar çıkan dolabın üst bölümündeki askıyı aşağıya indirir; yüksek bölümü kullanılabilir yapar.
  • Çekmeceler: tam açılan raylar ve yavaş kapanma, çekmecenin dibindeki eşyaya ulaşmayı kolaylaştırır. İç bölmeli çekmece takı ve aksesuar için düzen sağlar.
  • Dışarı çekilen raflar: pantolon askısı, kravat ve kemer askısı, ayakkabı rafı gibi aparatlar dolabın derinliğini kullanılabilir hâle getirir.
  • Ayarlanabilir raflar: zamanla değişen ihtiyaçlar için raf yüksekliklerinin değiştirilebilmesi önemlidir.
  • Kirli sepeti ve ütü bölümü: giyinme odasında dışarı çekilen bir kirli sepeti ya da katlanır ütü masası günlük işi kolaylaştırır.

Gövde malzemesinde neme dayanıklı levha ve eksiksiz kenar bantlaması dolabın ömrünü belirler. Raf açıklığı uzadıkça raf sehim yapar, yani ortadan aşağı doğru eğilir; uzun raflarda ara dikme ya da daha kalın raf kullanılması gerekir. Bu ayrıntılar mutfak dolabıyla büyük ölçüde ortaktır; malzeme ve donanım seçimini mutfak dolabı seçimi yazımızda ayrıntılı anlattık.

Aydınlatma, ayna ve havalandırma

Dolabın içini görmek, kıyafeti seçmek kadar önemlidir. Tavandaki tek bir armatür, dolabın önünde duran kişinin gölgesini rafların içine düşürür.

  • Dolap içi aydınlatma: rafın ön kenarına ya da askı borusunun içine yerleştirilen ışık, kapak açılınca yanan sensörlü sistemlerle birlikte iyi sonuç verir. Işığın gözü kamaştırmayacak biçimde gizlenmesi gerekir.
  • Rengi doğru gösteren ışık: kıyafet seçilen alanda, renkleri doğal gösteren ve çok soğuk olmayan bir ışık tercih edilir. Böylece evde seçilen kıyafet gün ışığına çıkınca beklenmedik bir tonda görünmez.
  • Ayna: boydan bir ayna, ışığı önden alacak biçimde yerleştirilir. Işık aynanın arkasından ya da tepeden gelirse yüz ve kıyafet gölgede kalır.
  • Havalandırma: kapalı giyinme odasında ve özellikle ayakkabı bölümünde havanın dolaşması gerekir. Penceresiz bir giyinme odasında kapının altında ya da üstünde hava geçişi bırakmak, bazen de küçük bir havalandırma menfezi eklemek gerekir.
Ev İçi Mekânlar alanındaki projelerimizden

Nem, küf ve dış duvar riski

Dolap, özellikle gömme dolap, dış duvara yaslandığında soğuk yüzey ile ılık oda havası arasında yoğuşma olabilir. Dolabın arkasında hava dolaşmadığı için bu nem kurumaz; zamanla duvarda küf, dolabın arkasında leke ve kıyafette koku oluşur. Bu risk özellikle yalıtımsız, kuzeye bakan ya da eski binalarda yüksektir.

Önlem olarak şunlar düşünülür:

  • Mümkünse dolabı iç duvarlara yerleştirmek.
  • Dış duvara gelecek dolabın arkasında duvarla arasında hava boşluğu bırakmak ve altta ya da üstte havalandırma açıklığı düşünmek.
  • Duvarda yalıtım eksikliği varsa önce bu sorunu çözmek; içten ya da dıştan yalıtım kararı ustayla değil, binanın durumuna göre verilir.
  • Duvarda mevcut bir rutubet izi varsa dolap yapmadan önce kaynağını bulmak.

Banyo yanındaki giyinme alanlarında da duştan gelen buhar bir risk oluşturur. Banyonun aspiratörü iyi çalışmalı, giyinme alanıyla banyo arasında bir kapı ya da en azından buharı kesen bir bölme bulunmalıdır.

Tasarım ve uygulama süreci: adım adım

  1. Eşya dökümü çıkarılır; askı, raf, çekmece ve ayakkabı ihtiyacı kişi kişi belirlenir.
  2. Mekân ölçülür; kapı, pencere, priz, radyatör, kolon ve tesisat yerleri kaydedilir.
  3. Yerleşim alternatifleri mobilyalı plan üzerinde karşılaştırılır; giyinme alanının yatak odası ve banyoyla ilişkisi belirlenir.
  4. Kapak türü, malzeme ve renk dili seçilir; evin diğer dolaplarıyla uyum kontrol edilir.
  5. İç bölme çizimi hazırlanır; hangi bölüme ne gireceği yazılır.
  6. Dolap içi aydınlatma, priz ve havalandırma noktaları elektrik çizimine işlenir.
  7. Üç boyutlu model ve görsellerle tasarım onaylanır.
  8. Sıva, boya ve zemin işleri bittikten sonra kesin ölçü alınır.
  9. Dolap üretilir, monte edilir, duvara sabitlenir; kapaklar ve donanım ayarlanır.

Kesin ölçünün zemin kaplamasından sonra alınması önemlidir; zemin değişirse dolabın altı ile zemin arasındaki boşluk ya da dolabın tavana oturuşu bozulur. Sürecin bütününü iç mimarlık süreci yazımızda anlattık. Süre ve bedel dolabın büyüklüğüne, malzemeye ve donanıma göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Sık yapılan hatalar

  • Eşya dökümü çıkarmadan dolabı modüllerle doldurmak.
  • Askı bölümünü yetersiz, rafı gereğinden fazla yapmak ya da tersini yapmak.
  • Dar odada menteşeli kapak seçip yatak ile dolap arasında kapağı açılamaz hâle getirmek.
  • Vestiyerde ayakkabıyı havasız, kapalı bir kutuya hapsetmek.
  • Dış duvara yaslanan gömme dolabın arkasını havalandırmamak.
  • Tavana kadar dolabın üst bölümüne ulaşmanın yolunu düşünmemek.
  • Uzun dolabı duvara sabitlememek.
  • Dolap içine ışık ve priz düşünmeyip sonradan kablo dolaştırmak.

Yatak odasında dolabın yatak ve çalışma alanıyla nasıl dengelendiğini yatak odası ve çocuk odası tasarımı yazımızda ele aldık.

Maker Mimarlık bu işte ne yapıyor?

Kocaeli Darıca’daki ofisimizde giyinme odası, vestiyer ve gömme dolabı iç mimarlık çalışmamızın bir parçası olarak evin bütünüyle birlikte tasarlıyoruz. Eşya dökümünden iç bölme çizimine kadar planı hazırlıyor, dolabı üç boyutlu model ve gerçekçi görsellerle uygulamadan önce gösteriyor, uygulama öncesi keşif bedellerinden uygulama sonrası hak edişlere kadar süreci izliyoruz. Ev içi mekânlar sayfamızda çalıştığımız alanları görebilirsiniz. İlk keşif ücretsiz; teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Giyinme odası için ayrı bir oda gerekir mi?

Gerekmez. Yatak odasının bir duvarı boyunca kurulan dolap koridoru, yatak odası ile banyo arasındaki bir geçiş ya da küçük bir oda da giyinme alanı olarak kullanılabilir. Önemli olan kıyafetlerin bir arada görülmesi ve rahatça giyinilecek bir boşluk kalmasıdır.

Vestiyer dolabında ayakkabı kokusu nasıl önlenir?

Ayakkabı bölümünde havanın dolaşmasını sağlamak gerekir. Kapakta ya da arka panelde havalandırma boşluğu bırakmak, ıslak ayakkabıyı kuruduktan sonra dolaba koymak ve günlük ayakkabıyı mevsimliklerden ayırmak kokuyu belirgin biçimde azaltır.

Gömme dolap mı hazır dolap mı daha kullanışlı?

Gömme dolap duvara, tavana ve zemine tam oturduğu için toz tutan boşluk bırakmaz ve odayı daha düzenli gösterir. Hazır dolap taşınabilir ve daha çabuk temin edilir, ama boşluğu tam kullanmaz. Kalıcı olarak oturulacak bir evde gömme dolap çoğu zaman daha verimlidir.

Dar yatak odasında sürgülü mü menteşeli kapak mı seçilmeli?

Dolap ile yatak arasında kapağın rahatça açılacağı boşluk yoksa sürgülü kapak daha uygundur. Sürgülü kapakta dolabın aynı anda yalnız bir bölümü açılır ve rayın bakımı gerekir. Boşluk yeterliyse menteşeli kapak iç düzende daha fazla esneklik sağlar.

Dış duvara gömme dolap yapılır mı?

Yapılabilir, ama yoğuşma ve küf riski vardır. Dolabın arkasında duvarla arasında hava boşluğu bırakmak, havalandırma açıklığı düşünmek ve duvarın yalıtım sorununu önceden çözmek gerekir. Mümkünse dolap iç duvarlara yerleştirilir.

Gömme dolap ölçüsü ne zaman alınır?

Tasarım için ilk ölçü baştan alınır, ama üretim için kesin ölçü sıva, boya ve zemin kaplaması bittikten sonra alınır. Zemin ya da duvar yüzeyi değişirse dolabın oturuşu bozulacağı için bu sıra önemlidir.

Giyinme odasında aydınlatma nasıl olmalı?

Tavandaki genel ışığa ek olarak dolap içine, rafın ön kenarına ya da askı borusuna gizlenmiş ışık kullanılır. Renkleri doğal gösteren bir ışık seçilir ve boy aynası ışığı önden alacak biçimde yerleştirilir.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin