İçeriğe geç

Van OSB Fabrika Projesi ve Fabrika Yenileme

Maker Mimarlık9 dk okumaGüncelleme:

KapakBirlik ManşonİMES OSB, Dilovası, Kocaeli

Van OSB’de fabrika projesi ve fabrika yenileme, üç soruya verilen cevapla şekillenir: yapı depreme karşı güvenli mi, uzun ve sert kışta kabuk ve çatı doğru çalışıyor mu, bina bugünkü üretimin ihtiyacını karşılıyor mu? Yeni bir tesiste bu cevaplar yerleşim, taşıyıcı sistem ve kabuk kararlarına dönüşür. Uzun süredir kullanılan bir tesiste ise sıra şöyledir: önce mevcut yapının durumu ve deprem güvenliği, sonra çatı, yalıtım, zemin ve yeni kullanım. Sayısal değerleri yetkili mühendislerin hesabı ve OSB yönetiminin güncel koşulları belirler. Bu yazıda Van OSB’nin yapıya etkisi olan özelliklerini, yeni tesis ve yenilemede öne çıkan konuları ve teklif isterken hazırlanması gerekenleri anlatıyoruz.

Van OSB nerede, hangi sektörler var?

Van Organize Sanayi Bölgesi, Van’ın Tuşba ilçesinde, Van-Erciş karayolu üzerinde yer alır ve sanayi bölgeleri listesinde işletmede (faal) olarak görünür. Bölge yönetiminin tanıtımına göre OSB’nin kuruluşunda valilik, belediye, il özel idaresi ve ticaret ve sanayi odası ortaktır ve bölge birden fazla etap hâlinde büyümüştür. Yönetimin açıkladığına göre ilk iki etapta ağırlıklı olarak yapı, plastik, ambalaj, gıda ve kimya sektörleri, üçüncü etapta yapı, gıda ve kimya sektörleri yer alır. Bölgenin firma rehberinde bunlara ek olarak metal, mobilya, tekstil ve giyim ile geri dönüşüm gibi sektörler de listelenir.

Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı’nın bölge sanayi raporuna göre Van OSB’nin yeni bir etabı, tekstil ve hazır giyim üretimine ayrılmış bir alan olarak planlanmış ve altyapısı ajansın yürüttüğü projelerle hazırlanmıştır. Aynı rapor, ilde yapı malzemesi ve gıda sanayisinin öne çıktığını, son dönemde ise tekstil ve hazır giyimin hızla büyüdüğünü belirtir. Van’ın sınır komşularına yakınlığı da ilin ihracat yönünü etkiler; raporda İran, Irak, Nahçıvan ve Azerbaycan’a ihracat yapıldığı aktarılır.

Van ilinde ikinci faal OSB, Van Gölü’nün kuzey kıyısındaki Erciş OSB‘dir. Van OSB ondan farklı olarak il merkezine yakın, büyük ve olgunlaşmış bir bölgedir; bu yüzden burada yeni parsel kadar mevcut yapının yenilenmesi ve el değiştiren binanın yeni kullanıma uyarlanması da sık gündeme gelir.

Bölgenin kendi hizmetleri projeyi nasıl etkiler?

Van OSB’nin yönetimi, hizmet birimleri olarak itfaiye, inşaat departmanı ve elektrik işletmesini gösterir. Bölge, elektriği kendi dağıtım lisansıyla katılımcılara ulaştırır. Bu düzenin proje açısından anlamı şudur:

  • Elektrik: trafo kapasitesi, bağlantı noktası ve çatı üstü güneş enerjisi gibi konular doğrudan bölgenin elektrik işletmesiyle konuşulur. Enerji ihtiyacı yüksek bir tesiste bu görüşme yerleşim aşamasında yapılmalıdır, çünkü trafo binasının yeri parsel planını etkiler.
  • İtfaiye: bölgenin itfaiyesi tesisin kendi yangın önlemlerinin yerini tutmaz; ama itfaiye aracının parsele girişi, yangın suyu bağlantıları ve bina çevresindeki erişim yolları tasarımda çözülür.
  • İnşaat departmanı: imar ve ruhsat işlemlerinin yürüdüğü birimdir; ayrıntısı aşağıda.
Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Van OSB’de ruhsat ve izin süreci nasıl yürür?

OSB’lerde parselasyon, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni süreçleri genellikle OSB müdürlüğü üzerinden yürür. Van OSB’nin inşaat departmanı, kendi açıkladığı hizmetler arasında imar durumu düzenlenmesi, yapı ruhsatı başvurusu, enerji ve su izni başvurusu, yapı kullanma izin belgesi başvurusu ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunu sayar. Yani bir projenin baştan sona izin adımlarının büyük bölümü bölgenin kendi birimiyle ilerler.

  1. İmar durumu: parselin yapılaşma koşulları, çekme mesafeleri ve bölgeye özgü notlar OSB’den alınır.
  2. Zemin etüdü ve ön proje: yerleşim, taşıyıcı sistem ve kütle kararları verilir.
  3. Uygulama projeleri: mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri birbiriyle uyumlu hazırlanır.
  4. Yapı ruhsatı: yapı denetim süreciyle birlikte ruhsat başvurusu yapılır.
  5. Enerji ve su bağlantısı: bölgenin ilgili birimlerine başvurulur.
  6. Yapı kullanma izni: yapı tamamlandığında iskân başvurusu yapılır; ardından işyeri açma ve çalışma ruhsatı gelir.

Her adımda istenecek belgeler ve bölgenin güncel imar planı notları yönetimden yazılı olarak öğrenilmelidir; OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır. Kimya gibi çevre etkisi olabilecek faaliyetlerde ÇED kapsamına girilip girilmediği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne en başta sorulur; gerekiyorsa ÇED kararı ruhsattan önce alınır. Teşvik belgesi gibi konular OSB’nin değil, ilgili bakanlığın ve yatırım destek ofisinin işidir; bölge yönetimi de sık sorulan sorularında bunu belirtir. Süre ve bedel, yapının büyüklüğüne göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Deprem güvenliği: yeni yapıda ve mevcut yapıda

Van, yakın geçmişte yıkıcı bir deprem yaşamış ve bunu kentin hafızasında taşıyan bir ildir. Bu deneyim, sanayi yatırımcısının deprem konusuna yaklaşımını da değiştirmiştir: bina yalnızca ruhsat alabilsin diye değil, deprem sonrasında üretimin ayakta kalabilmesi için tasarlanmalıdır. Sayısal değerler için güncel deprem yönetmeliği, parselin zemin etüdü ve yetkili inşaat mühendisinin hesabı esas alınır; sorumluluk statik projeyi imzalayan mühendistedir.

Yeni tesiste

Yeni bir yapıda mimarinin katkısı, depreme iyi davranan bir biçimi baştan seçmektir: düzenli taşıyıcı akslar, dengeli kütleler, ani rijitlik değişimi olmayan bir plan. Ağır makine, su deposu, ara kat ve yüksek raflar gibi yüklerin yeri mühendisle birlikte belirlenir. Cephe panelleri, asma tavan ve tesisat hatları gibi taşıyıcı olmayan elemanların bağlantıları da deprem hareketi düşünülerek seçilir; depremde can güvenliğini en çok etkileyen şeylerden biri devrilen raf ve düşen elemanlardır.

Mevcut tesiste

Van OSB’nin ilk etaplarındaki yapıların bir bölümü uzun süredir kullanılıyor; bazıları farklı dönemlerin yönetmelikleriyle yapılmış, bazıları zamanla eklerle büyümüştür. Böyle bir binada yenileme, ara kat, çatıya ekipman ya da kullanım değişikliği planlanıyorsa önce taşıyıcı sistemin deprem performansı yetkili mühendise değerlendirtilmelidir. Değerlendirme sonucunda güçlendirme gerekirse, mimari proje güçlendirme elemanlarının üretim akışını ve makine yerleşimini en az bozacak biçimde yerleştirilmesine yardım eder. Güçlendirme ile yenilemeyi aynı iş programında planlamak, üretimi iki kez durdurmanın önüne geçer.

Kış koşulları yapıdan ne bekler?

Van, Doğu Anadolu’nun yüksek platosunda, kışı uzun ve karlı geçen bir ildir. Bu iklimde sanayi yapısında öne çıkan konular şunlardır: çatının kar yüküne göre hesaplanması ve karın biriktiği noktaların ayrıca ele alınması, kabukta sürekli bir ısı yalıtımı, panel birleşimleri ve ışıklıklarda yoğuşmanın önlenmesi, yükleme kapılarında ısı kaybını azaltan düzen, açıkta kalan su ve yangın hatlarının donmaya karşı korunması. Van’ın güneşlenme süresi bakımından öne çıkan bir il olduğu da kalkınma ajansının raporunda belirtilir; bu, gün ışığından yararlanan çatı ışıklıklarını ve çatıya güneş paneli kurulmasını cazip kılar, ama her ikisi de kar yükü ve yalıtımla birlikte tasarlanmalıdır.

Sektöre göre yeni tesis ve yenileme öncelikleri

Sektör Yeni tesiste öne çıkan Yenilemede sık görülen ihtiyaç
Yapı malzemesi Ağır yük taşıyan zemin, açık stok sahası, toz kontrolü Saha betonu onarımı, stok alanına sundurma
Plastik ve ambalaj Hammadde silosu ve akışı, makine soğutması, geniş depo Kapasite artışı için ek hol, havalandırma iyileştirmesi
Gıda Temiz ve kirli akış ayrımı, kolay temizlenen yüzeyler, soğuk oda Hijyenik zemin ve duvar kaplaması, soğuk oda yalıtımı
Kimya Depolama ayrımı, yangın ve patlama önlemleri yetkili mühendisle, dökülme tutma Kimyasala dayanıklı zemin, havalandırmanın yeniden hesabı
Tekstil ve hazır giyim Geniş, kolonu az hol, dengeli gün ışığı, kalabalık çalışan için sosyal alan Depodan atölyeye dönüşümde kaçış yolları, aydınlatma ve iklimlendirme

Tekstil ve hazır giyim atölyesi neden ayrı düşünülmeli?

Van’da sanayi istihdamının önemli bir bölümünü giyim üretimi oluşturur ve OSB’nin yeni etabı bu üretime ayrılmıştır. Hazır giyim atölyesi, makine yoğun bir fabrikadan çok insan yoğun bir yapıdır. Aynı holde çok sayıda kişi uzun saatler boyunca ince iş yapar; bu yüzden yapının kalitesi doğrudan verimliliğe yansır. Göz yorgunluğunu azaltan dengeli gün ışığı ve yapay aydınlatma, kışın eşit dağılan ısıtma, yazın aşırı ısınmayı önleyen havalandırma, gürültüyü azaltan iç yüzeyler ve kısa kaçış mesafeleri bu yapının temel ihtiyaçlarıdır. Soyunma, yemekhane, dinlenme ve ilk yardım gibi sosyal alanlar, çalışan sayısına göre ölçeklenir ve girişe yakın bir yerde toplanır. Kesimhane, dikim, ütü ve paketleme bölümleri bir akış içinde dizildiğinde ara taşıma azalır, depo ve sevkiyat alanı da üretimden ayrılmış olur.

Van OSB’de yeni fabrika nasıl kurgulanır?

Yeni bir parselde ya da boşaltılan bir parselde sıfırdan yapı kurarken izlediğimiz sıra şöyledir:

  1. Koşulları toplamak: imar durumu, zemin etüdü, elektrik ve su bağlantı noktaları ve bölgeye özgü notlar bir araya getirilir.
  2. Üretim akışını çizmek: hammaddenin girişinden ürünün sevkiyatına kadar bölümler sıralanır, kamyonun parsele girişi ve manevra alanı bu akışa bağlanır.
  3. Taşıyıcı sistemi seçmek: açıklık, vinç yükü, deprem davranışı, kar yükü ve yapım hızı birlikte değerlendirilerek çelik, betonarme prefabrik ya da karma sistem kararı mühendisle verilir.
  4. Kabuğu tasarlamak: çatı ve cephe malzemesi, yalıtım kalınlığı ve ışıklık düzeni kış koşullarına göre seçilir.
  5. Büyüme payı bırakmak: ileride eklenecek hol ya da depo için parselde ve taşıyıcı sistemde yer ayrılır.
  6. Sosyal ve idari alanları yerleştirmek: ofis, yemekhane ve soyunma alanları girişe yakın, ısıtma açısından verimli bir blokta toplanır.

Bu sıranın her adımında üç boyutlu model, kararların sahada nasıl görüneceğini önceden göstermeye yarar; özellikle kar düşen çatı yüzeyleri, yükleme kapılarının yönü ve güneş alan cepheler modelde daha kolay tartışılır.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Mevcut tesiste yenileme ve tadilat

Van OSB’de yenileme işleri çoğunlukla kabuk ve kullanım üzerinedir. Önce rölöve alınır, ruhsat projeleriyle karşılaştırılır, deprem değerlendirmesi yapılır; sonra işler üretimi en az etkileyecek sırayla planlanır. Sık görülen kalemler:

  • Çatı ve yalıtım: su alan, yoğuşma yapan ya da kar yükü altında sorun çıkaran çatıların yenilenmesi.
  • Zemin: forklift trafiği ve yıkama altında bozulan zeminin onarımı ve kullanıma uygun kaplama. Kaplama türlerini epoksi zemin kaplama yazımızda anlattık.
  • Ek alan: mevcut holün içinde ara kat, ofis ya da depo oluşturulması. Ayrıntısı fabrika içinde ek alan oluşturma yazımızda.
  • Cephe: ısı kaybı yüksek eski panellerin ve doğramaların yenilenmesi, binanın görünümünün de toparlanması.
  • Sundurma ve yükleme: kar ve yağmurda yükleme için kapı önü örtüsü.

Yenileme işlerinin hangi sırayla yapılacağını fabrika yenileme rehberi yazımızda adım adım anlattık.

Proje ekibi başka bir ildeyse süreç nasıl yürür?

Van’da yatırım yapan pek çok işveren, proje ekibini il dışında seçer. Bu durumda düzen baştan kurulmalıdır. Keşif ve rölöve yerinde yapılır; tasarım kararları üç boyutlu model üzerinden paylaşılır, böylece işveren, yüklenici ve OSB’deki muhataplar aynı görüntüye bakarak konuşur. Şantiye döneminde temel, taşıyıcı montajı ve çatı kapanışı gibi kritik aşamalarda yerinde kontrol yapılır, aradaki ilerleme fotoğraf ve raporla izlenir. Kışın şantiye yavaşladığı için iş programı mevsime göre hazırlanır; kabuğun kar yağmadan kapanması çoğu projede ana hedef olur.

Teklif isterken neler hazırlanmalı?

  • Parselin ada ve parsel bilgisi, OSB’den alınmış güncel imar durumu.
  • Mevcut tesis için ruhsat projeleri, varsa yapı kullanma izni ve daha önce yapılmış deprem değerlendirmesi.
  • Üretim türü, makine listesi ve enerji ihtiyacı.
  • Yeni kullanım ya da kapasite artışı planı.
  • Kış aylarında yaşanan sorunların (sızıntı, yoğuşma, ısınma) listesi ve fotoğrafları.
  • Üretimin durdurulamayacağı dönemler.

Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?

Ofisimiz Kocaeli Darıca’da; Van OSB için yeni tesis, ek bina, kullanım değişikliği ve yenileme projeleri hazırlıyor, yerinde keşif yapıyoruz. Portföyümüzde Kocaeli’de İMES OSB’de projelendirilmiş sanayi yapıları bulunuyor. Fabrika ve endüstriyel yapılar hizmetimizde yerleşimi, çatıyı ve cepheyi üç boyutlu modelde gösteriyor, mühendislik iş ortaklarımızla statik, mekanik ve elektrik projelerini uyumlu hazırlıyoruz. Mevcut tesislerde renovasyon ve restorasyon kapsamında uygulama öncesi keşif bedellerinden uygulama sonrası hak edişlere kadar süreci izliyoruz. Fabrika ve üretim tesisi işlerimize göz atabilir, ücretsiz ilk keşif için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Van OSB'de yapı ruhsatı nereden alınır?

Van OSB'nin inşaat departmanı, imar durumu, yapı ruhsatı, enerji ve su izni, yapı kullanma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularını hizmetleri arasında sayar. İstenecek belgeler ve güncel koşullar projeye başlamadan bölge yönetiminden öğrenilmelidir.

Van OSB'de hangi sektörler var?

Bölge yönetimine göre ilk etaplarda yapı, plastik, ambalaj, gıda ve kimya sektörleri ağırlıktadır; firma rehberinde metal, mobilya, tekstil ve geri dönüşüm de yer alır. Kalkınma ajansının raporuna göre yeni bir etap tekstil ve hazır giyim üretimine ayrılmıştır.

Van OSB'deki eski fabrika binam depreme dayanıklı mı?

Bunu ancak yetkili inşaat mühendisinin yapacağı bir deprem performansı değerlendirmesi gösterebilir. Özellikle ara kat, çatıya ekipman ya da kullanım değişikliği planlanıyorsa bu değerlendirme önce yapılmalıdır. Güçlendirme gerekirse yenilemeyle aynı iş programında planlanması üretim kaybını azaltır.

Van OSB'de elektrik bağlantısı kimle konuşulur?

Van OSB elektriği kendi dağıtım lisansıyla katılımcılara ulaştırır ve bir elektrik işletmesi birimi vardır. Trafo kapasitesi, bağlantı noktası ve çatı üstü güneş enerjisi gibi konular bu birimle, tercihen yerleşim planı aşamasında konuşulmalıdır.

Van OSB'de depo binası tekstil atölyesine dönüştürülebilir mi?

Önce ruhsat durumu, taşıyıcı sistem ve OSB yönetiminin kullanım değişikliği koşulları incelenir. Kalabalık çalışanlı bir atölye için kaçış yolları, yangın önlemleri, aydınlatma, iklimlendirme ve sosyal alanlar yeniden düzenlenir. Uygunluk bu incelemeden sonra netleşir.

Van'ın kışı çatı yenilemesinde neyi değiştirir?

Yeni çatı kaplaması ve taşıyıcısı bölgenin kar yüküne göre değerlendirilir, karın biriktiği noktalar ayrıca çözülür. Yalıtımın sürekli olması ve birleşim noktalarında ısı köprüsü kalmaması yoğuşmayı önler. Çatıya güneş paneli eklenecekse ek yük mühendisçe kontrol edilir.

Teşvik belgesini Van OSB mi verir?

Hayır. Bölge yönetiminin sık sorulan sorularında da belirtildiği gibi yatırım teşvik belgesini ilgili bakanlık düzenler. Güncel teşvik koşulları için bakanlığın ve yatırım destek ofisinin bilgisine başvurulmalıdır.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin