İçeriğe geç

Manisa Soma OSB Fabrika Projesi ve Fabrika Yenileme

Maker Mimarlık9 dk okumaGüncelleme:

KapakMemrak MermerİMES OSB, Dilovası, Kocaeli

Soma Organize Sanayi Bölgesi, Manisa’nın Soma ilçesinde, Hatun Mahallesi’nin Gürlecik mevkiinde kurulan ve yatırımcılarına yeni yeni tapu vermeye başlayan genç bir OSB’dir. Bu bölgede fabrika projesi hazırlarken çekirdek konu, boş bir parselde sıfırdan ve doğru sırayla başlamaktır: zemin etüdü, deprem hesabı, bölgenin imar planı notlarına uygun yerleşim, ilk günden büyümeye açık bir taşıyıcı sistem. Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni OSB müdürlüğü üzerinden yürür; bölgenin imar planı notları ve OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır. Mevcut tesislerde ise yenileme konusu, hızlı kurulan ilk yapıların büyüyen üretime yetişmesi olarak karşımıza çıkar.

Bu yazıda Soma OSB’yi kısaca tanıtıyor, ilçenin sanayi kimliğinin yapıya etkisini, yeni tesis kurgusunu, ruhsat sürecini ve ilk yıllarda en çok ihtiyaç duyulan ek yapı ve yenileme kalemlerini anlatıyoruz.

Soma OSB nerede, bölgeyi farklı kılan ne?

Bölge, Soma ilçesinin Hatun Mahallesi sınırlarında, Gürlecik mevkiindedir. Bölge yönetimi konumu anlatırken üç ulaşım avantajını öne çıkarır: İstanbul–İzmir Otoyolu’nun Soma çıkış kavşağına yakınlık, planlanan İzmir–İstanbul tren hattının Soma istasyonuna yakınlık ve ilçedeki lojistik merkezine yakınlık. Ege’nin kuzeyindeki Çandarlı Limanı da bölge yönetiminin ihracat için işaret ettiği limandır. Yani buraya kurulan bir tesis, hammaddesini ve ürününü hem otoyol hem ileride demiryolu üzerinden taşıyabilecek bir noktada durur.

Soma OSB’yi Manisa’daki diğer bölgelerden ayıran şey, ilçenin sanayi geçmişidir. Soma uzun süredir kömür madenciliği ve termik enerji üretimiyle bilinir; bölge yönetiminin tanıtımında kurucu ortaklar arasında Manisa Valiliği, Soma Belediyesi ve Soma Ticaret ve Sanayi Odası’nın yanında kamu kömür ve elektrik üretim kuruluşları da sayılır. OSB, ilçe ekonomisinin madencilik dışındaki üretim kollarına da açılması için kurulmuş bir alandır. Bölgede yer alan ilk yatırımcılar arasında sentetik çuval ve polyester üretimi yapan, yani dokuma ambalaj ve tekstil tarafında çalışan firmalar ile pelet üretimi yapan bir firma görülür; bölge yönetiminin firma listesinde tekstil üretimi ve elektronik sanayi başlıkları yer alır.

Genç bir OSB olmanın yapı tarafında iki sonucu var. Birincisi, parsellerin büyük kısmında mevcut bina yoktur; işin çoğu sıfırdan tesis kurmaktır. İkincisi, bölgenin altyapısı ve genişleme alanı hâlâ şekillenmektedir; bölge yönetimi ikinci etap için ön talep toplar. Bu nedenle parsel seçerken ve projeye başlarken yönetimin güncel altyapı durumu, bağlantı noktaları ve etaplama bilgisi ilk görüşmede konuşulmalıdır.

Sıfırdan fabrika projesi hangi sırayla ilerler?

Boş bir parselde en sık yapılan hata, yapının boyutuna karar verip sonra üretimi içine sığdırmaya çalışmaktır. Biz tersinden başlıyoruz: önce üretim akışı, sonra yapı. Malzeme parsele nereden girer, hangi makinelerden geçer, ürün hangi kapıdan çıkar; çalışan, ziyaretçi ve tır hangi yolu kullanır. Bu akış belli olduğunda holün boyu, açıklığı ve yüksekliği kendiliğinden ortaya çıkar. Parselde oturum, çekme mesafesi, manevra alanı ve ileride büyüme payı için OSB parselinde fabrika yerleşim planı yazımızda ayrıntılı bir anlatım var.

  1. Parsel ve imar durumu: Tahsis edilen parselin imar durumu ve bölgenin imar planı notları OSB müdürlüğünden alınır. Yapılaşma koşulları, çekme mesafeleri ve bağlantı noktaları burada netleşir.
  2. Zemin etüdü: Soma havzasında zemin koşulları parselden parsele değişebilir. Zemin etüdü sonucu temel tipini ve maliyetini doğrudan etkiler; bu yüzden konseptle aynı anda yaptırılır.
  3. Üretim ve makine bilgisi: Makine listesi, ağırlıklar, temel ihtiyacı, enerji yükü, hammadde ve ürün stok miktarı mühendislik ekibine verilir.
  4. Konsept ve üç boyutlu model: Yerleşim, hol, idari bölüm ve cephe üç boyutlu modelde birlikte değerlendirilir; büyüme etabı da modelde gösterilir.
  5. Mimari ve mühendislik projeleri: Mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri birbiriyle uyumlu hazırlanır.
  6. Ruhsat ve şantiye: OSB müdürlüğüne yapı ruhsatı için başvurulur; şantiye boyunca yapı denetimi süreci izlenir.
  7. İzinler ve işletme: Yapı bitince yapı kullanma izni, ardından işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınır.

Süre ve bedel yapının büyüklüğüne göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Soma OSB’nin otoyol kavşağına yakın olması, sevkiyatın büyük kısmının tırla yapılacağı anlamına gelir. Bu nedenle parsel içinde tırın girip dönebileceği bir manevra alanı, yükleme rampalarının sayısı ve yönü, bekleyen araçların ana yolu kapatmaması baştan çözülmelidir. Planlanan demiryolu bağlantısı ileride devreye girerse ağır hammadde taşıyan tesisler için yeni bir seçenek doğabilir; bugün için yerleşimi karayolu sevkiyatına göre kurup, depo ve rampa tarafını büyümeye açık bırakmak daha gerçekçidir. İdari bölümü ve ziyaretçi otoparkını tır trafiğinden ayırmak hem güvenlik hem de tesisin dışarıdan düzenli görünmesi açısından önemlidir; cephe kararları da bu yüzden yerleşimle birlikte verilir.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Büyümeye açık taşıyıcı sistem ve deprem

Genç bir bölgede kurulan ilk tesis çoğu zaman tek etaptır, ama yatırımcının planında ikinci bir hol, depo ya da sundurma vardır. Bu yüzden taşıyıcı sistemi seçerken bugünkü ihtiyaçla birlikte genişleme yönünü de karara bağlıyoruz. Çelik karkas, ekleme yapılacak aks üzerinde kolon ve bağlantı detayları önceden düşünülürse sonradan büyütmeye en kolay uyum sağlayan sistemlerden biridir. Prefabrik betonarme sistemler hızlı kurulum sağlar, yangın davranışı açısından avantaj sunar; ek hol için önceden boşluk ve bağlantı bırakmak gerekir. Hangi sistemin uygun olduğu açıklık, yükseklik, vinç ihtiyacı ve zemin etüdü sonucuna göre belirlenir.

Manisa ve Soma çevresi deprem açısından dikkat isteyen bir bölgedir. Taşıyıcı sistemin, temellerin ve ağır makinelerin hesabı yetkili inşaat mühendisinin sorumluluğundadır; mimari proje bu hesaplarla birlikte olgunlaşır. Raf sistemleri, silolar ve tavana asılı tesisat gibi yapıya bağlanan elemanlar da deprem yükü açısından ayrıca ele alınır. İlk tesiste bu kararları doğru vermek, ikinci etapta mevcut yapıyı güçlendirmek zorunda kalmamak demektir.

Bölgedeki üretim kollarının yapıdan beklediği

Soma OSB’de ilk yatırımcıların çalıştığı alanlar, yapıdan farklı şeyler bekler. Faaliyetinizin bölgeye uygunluğunu parsel almadan önce OSB yönetimine sormanız gerekir; aşağıdaki başlıklar proje sırasında en sık konuştuğumuz konulardır.

Sentetik çuval, dokuma ambalaj ve tekstil

Polipropilen ya da polyester iplikten dokuma ambalaj üretiminde ekstrüzyon, dokuma, kesme, baskı ve paketleme çoğu zaman uzun bir hat üzerinde sıralanır. Uzun ve kolonsuz bir hol, granül hammadde için silo ya da kuru depo, iplik bobinleri ve bitmiş ürün balyaları için geniş stok alanı gerekir. Dokuma alanlarında makine titreşimi ve gürültü, ekstrüzyon tarafında ısı yükü ve havalandırma öne çıkar. Plastik hammadde ve dokunmuş ürünün birlikte depolandığı alanlarda yangın yükü yüksektir; bölümlerin ayrılması, kaçış yolları ve söndürme sistemi yetkili mühendislerin hesabıyla belirlenir.

Pelet ve kurutma, öğütme gibi toz üreten işler

Pelet üretimi ve benzeri kurutma, öğütme, sıkıştırma işlerinde toz yönetimi, toz toplama sistemi ve toz patlaması riski yapının temel girdileridir. Kurutucu, öğütücü ve pelet makinesinin yerleşimi, sıcak bölümlerin diğer alanlardan ayrılması, hammadde sahası ile kapalı depo arasındaki ilişki projede ilk çizgilerden itibaren düşünülür. Toz patlaması riski yetkili mühendisle değerlendirilir.

Elektronik ve montaj

Elektronik ve montaj tesisleri ağır yükten çok temiz, düzenli ve iyi aydınlatılmış bir üretim alanı ister. Toz tutmayan, kolay temizlenen zemin ve duvar yüzeyleri, kontrollü havalandırma, kalite kontrol odası ve müşteri ziyaretine uygun idari bölüm bu tesislerde öne çıkar.

Soma OSB’de ruhsat ve izin süreci

OSB’lerde parselasyon, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni süreçleri genellikle OSB müdürlüğü üzerinden yürür; Soma OSB’de de yatırımcının muhatabı bölge müdürlüğüdür. Bölge yönetiminin sitesinde arazi parselleri, tahsis durumu, arazi kullanım tablosu ve işyeri açma ile tapu talebine ilişkin başlıklar yer alır. Genç bir bölgede süreç, tahsisle başlar ve tapu ile devam eder; tapunun hangi aşamada verildiği ve yapı ruhsatına hangi aşamada başvurulabileceği OSB yönetiminin güncel koşullarına göre belirlenir.

Ruhsat başvurusundan önce şu belgelerin hazır olması süreci hızlandırır: imar durumu, zemin etüdü raporu, mimari ve mühendislik projeleri, yapı denetim kuruluşu ile sözleşme. Faaliyetin türüne göre çevre izinleri de gerekebilir; ÇED gerekip gerekmediği ruhsattan önce netleşmesi gereken bir konu olduğu için en başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne sorulur. Çevre izinleri OSB’den değil Bakanlık ve il müdürlüğünden alınır. Belge listesi, bedeller ve süreler değişebilir; başvurudan önce OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

İlk tesislerde büyüme, ek yapı ve yenileme

Yeni bölgelerde gördüğümüz ortak tablo şudur: tesis hızlı kurulur, üretim beklenenden çabuk büyür ve birkaç yıl içinde depo, sundurma ya da ikinci hol ihtiyacı doğar. Bu noktada yapılacak işleri öncelik sırasıyla şöyle özetliyoruz.

İhtiyaç Tipik çözüm Dikkat edilecek nokta
Hammadde ya da ürün stoku taşıyor Çelik sundurma ya da ek depo holü Parselde kalan yapılaşma hakkı ve çekme mesafesi; çoğu zaman ruhsat gerekir
Hol içinde ofis, kalite ya da depo alanı lazım Çelik ya da betonarme ara kat Mevcut taşıyıcının ek yükü taşıyıp taşımadığı mühendisçe kontrol edilir
Forkliftle zemin bozuluyor, toz kalkıyor Endüstriyel zemin onarımı ve kaplama Kaplama türü trafik, kimyasal ve temizlik koşuluna göre seçilir
Yazın hol çok ısınıyor Çatı ve cephe yalıtımı, havalandırma Çatının taşıyıcı durumu ve su yalıtımı önce kontrol edilir
Yeni hat ya da makine geliyor Yerleşim revizyonu, makine temeli Üretimin durmadan etaplanması planlanır

Ek yapı ve sundurma için çelik konstrüksiyon sundurma, hol içinde alan kazanmak için fabrika içinde ek alan oluşturma yazılarımız ayrıntılı rehber sunar. Taşıyıcıya ya da yapının dış hattına dokunan her işte önce OSB yönetimine danışılır; çoğu ek yapı ruhsat gerektirir.

Manisa’daki diğer bölgelerden farkı ne?

Manisa’nın merkezindeki büyük OSB’de iş çoğu zaman yerleşik tesislerin yenilenmesi ve dönüşümüdür; Akhisar ve Salihli gibi ilçelerde tarım ürünlerini işleyen tesisler ağırlıktadır. Soma’da ise tablo farklıdır: bölge yeni, parseller büyük ölçüde boş ve ilçe ekonomisi madenciliğin yanına yeni üretim kolları eklemek istiyor. Bu yüzden Soma’da yatırımcının önündeki sorular, eski bir binayı uyarlamaktan çok, ilk tesisi doğru boyutlandırmak ve ikinci etaba yer bırakmaktır. Manisa merkezindeki bölge için Manisa OSB yazımıza göz atabilirsiniz.

Soma’nın bir diğer özelliği işgücüdür. Madencilik ve enerji tesislerinde çalışmış, ağır sanayi disiplinine alışık bir işgücü ilçede bulunur. Bu, vardiyalı çalışan, iş güvenliği kültürü güçlü tesisler için bir avantajdır; yapı tarafında da soyunma, yemekhane, dinlenme ve ilk yardım alanlarının çalışan sayısına göre baştan planlanmasını gerektirir.

Teklif isterken neler hazırlanmalı?

Soma OSB’de yeni tesis ya da ek yapı için teklif isterken şu bilgileri hazırlamanız, keşfi ve iş programını hızlandırır:

  • Tahsis belgesi ya da tapu, parselin imar durumu ve OSB yönetiminden alınmış yazılar.
  • Varsa zemin etüdü raporu; yoksa parselin sınırlarını gösteren çizim.
  • Faaliyet konusu, üretim akışı, bugünkü ve hedeflenen çalışan sayısı, vardiya düzeni.
  • Makine listesi: ölçü, ağırlık, temel ve enerji ihtiyacı.
  • Hammadde ve bitmiş ürün için stok miktarı, tır ve forklift trafiği.
  • İkinci etap için düşündüğünüz büyüme ve zamanlama.
  • Mevcut tesis varsa projeleri, ruhsat ve yapı kullanma izni belgeleri ile sorunlu alanların fotoğrafları.

Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?

Ofisimiz Kocaeli Darıca’da; Soma OSB için yeni tesis, ek yapı ve yenileme projeleri hazırlıyor, bölgede yerinde keşif yapıyoruz. Portföyümüzde Kocaeli’de İMES OSB’de projelendirdiğimiz sanayi yapıları var. Fabrika ve endüstriyel yapılar hizmetimizde yerleşimi, büyüme etabını ve cephe alternatiflerini üç boyutlu modelde aynı bakıştan gösteriyor; mimari, statik, mekanik ve elektrik projelerinin uyumlu hazırlanmasını mühendislik iş ortaklarımızla yürütüyoruz. Mevcut tesislerde renovasyon ve restorasyon kapsamında keşiften teslime kadar süreci izliyoruz. Fabrika ve üretim tesisi işlerimize göz atabilir, ücretsiz ilk keşif için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Soma OSB'de yapı ruhsatını kim verir?

Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni OSB müdürlüğü üzerinden yürür. Başvurudan önce parselin imar durumu ve bölgenin imar planı notları yönetimden alınır. Belge listesi ve süreler için OSB yönetiminin güncel koşulları esas alınır.

Soma OSB nerede, ulaşımı nasıl?

Bölge Soma ilçesinin Hatun Mahallesi'nde, Gürlecik mevkiindedir. Bölge yönetimi İstanbul–İzmir Otoyolu'nun Soma kavşağına, planlanan tren hattının Soma istasyonuna ve ilçedeki lojistik merkezine yakınlığı öne çıkarır. İhracat için Çandarlı Limanı'na işaret eder.

Soma OSB'de hangi sektörler var?

Bölge yönetiminin firma listesinde tekstil üretimi ve elektronik sanayi başlıkları yer alır; ilk yatırımcılar arasında sentetik çuval, polyester ve pelet üreticileri görülür. Faaliyetinizin bölgeye uygun olup olmadığını parsel almadan önce OSB yönetimine sormanız gerekir.

Soma OSB'de fabrika yaparken zemin etüdü neden önemli?

Zemin koşulları parselden parsele değişebilir ve temel tipini doğrudan belirler. Bu yüzden zemin etüdünü konseptle aynı anda yaptırmanızı öneriyoruz. Temel ve taşıyıcı hesabı yetkili inşaat mühendisinin sorumluluğundadır.

Soma'da fabrikayı ileride büyütmek için baştan ne yapmalıyım?

İkinci hol ya da depo için parselde yer bırakın ve taşıyıcı sistemi genişleme yönüne göre seçin. Ek aks üzerindeki kolon ve bağlantı detaylarını ilk projede çözmek, sonradan güçlendirme yapma ihtiyacını azaltır. Genişlemenin imar koşullarına uygunluğu OSB yönetimiyle konuşulur.

Soma OSB'de mevcut tesise sundurma eklenebilir mi?

Parselin imar koşulları ve kalan yapılaşma hakkı izin veriyorsa sundurma ya da ek depo yapılabilir. Sundurmaların çoğu ruhsat gerektirir ve çekme mesafelerine uymak zorundadır. Önce OSB yönetiminden güncel durum öğrenilir.

Darıca'daki bir ofis Soma'daki işi nasıl takip eder?

Bölgede yerinde keşif yapıyor, projeyi üç boyutlu modelle sizinle uzaktan da paylaşıyoruz. Şantiye aşamasında süreci keşif bedellerinden hak edişlere kadar izliyoruz. İlk keşif ücretsizdir.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin