İçeriğe geç

Ankara Anadolu OSB Fabrika Projesi ve Fabrika Yenileme

Maker Mimarlık8 dk okumaGüncelleme:

KapakÖzmetalİMES OSB, Dilovası, Kocaeli

Ankara Anadolu OSB’de fabrika projesi, çoğu zaman bir işletmenin küçük bir atölyeden kendi fabrikasına geçtiği andır. Bu yüzden projenin ilk sorusu “bugün ne kadar alana ihtiyacım var” değil, “birkaç yıl sonra bu parselde ne olacak” sorusudur. Yerleşim planı ilk etabı verimli kurarken sonraki genişlemenin, ek holün ya da ikinci katlı idari bölümün yerini de baştan ayırır. Parselin yapılaşma koşulları, çekme mesafeleri ve izin süreci OSB yönetiminin güncel koşullarıyla belirlenir; taşıyıcı sistem ve deprem güvenliği yetkili mühendisin hesabına dayanır. Mevcut bir tesisin yenilenmesinde de aynı bakış geçerlidir: önce üretimin bugün nerede sıkıştığı, sonra zemin, çatı, cephe ve ek alan. Bu yazıda bölgenin yapıya etkisi olan özelliklerini, yeni fabrika ve yenilemede bakılacak konuları ve teklif isterken hazırlanması gerekenleri anlatıyoruz.

Yazıda kesin ölçü, oran, süre ya da bedel bulamayacaksınız. Bu değerler parsele, ürüne ve güncel plan notlarına göre değişir; OSB yönetiminin koşulları ve yetkili mühendisin hesabı esas alınır.

Ankara Anadolu OSB nasıl bir bölge?

Bölgenin resmî adı Ankara Anadolu Organize Sanayi Bölgesi’dir; kısaca Anadolu OSB ya da AOSB olarak anılır. Ankara’nın Sincan ilçesinde, Malıköy’de, Ankara-Eskişehir karayolu üzerinde yer alır. Bölge yönetiminin kendi tanıtımına göre bölge, bir sanayici derneğine üye küçük ölçekli işletmelerin büyüyebilmesi ve daha iyi fiziki koşullarda üretim yapabilmesi amacıyla kurulan bir kooperatif ve şirket girişiminin sonucudur. Yani Anadolu OSB, büyük bir yatırımcının değil, büyümek isteyen çok sayıda işletmenin ortak hamlesiyle doğmuştur.

Bu kökenin yapıya doğrudan bir etkisi var. Bölgedeki fabrikaların önemli bir kısmı, işletmenin ilk kez kendi binasına geçtiği yatırımlardır. Böyle bir yatırımda bütçe sınırlıdır, ama büyüme beklentisi yüksektir. İyi bir proje, bu iki şeyi aynı anda karşılar: bugün gereğinden büyük bir yapıya para bağlatmaz, yarın da parseli tıkanmış hâlde bırakmaz.

Hangi sektörler var?

Bölge yönetimine göre Anadolu OSB’de makine, elektrik, cam, kâğıt, plastik, gıda, demir, metal, çelik, inşaat ve sağlık alanlarında faaliyet gösteren firmalar bulunur. Yönetim ayrıca enerji, bilişim ve bilgi saklama merkezlerinin bölgeye ilgi gösterdiğini belirtir. Bu çeşitlilik, karma bir OSB’de beklenen bir durumdur; ama komşu parselde bir gıda tesisi, diğer yanda bir metal işleme atölyesi bulunabileceği anlamına da gelir. Gıda ve sağlık gibi hijyen isteyen iş kollarında hava girişlerinin, yükleme alanlarının ve atık noktalarının komşu parseldeki etkinliklere göre konumlanması bu yüzden önemlidir.

Altyapı ve çevre düzeni

Bölge yönetimi, elektrik, su, doğal gaz ve kanalizasyon altyapısının sanayi parsellerinde bağlanmaya hazır olduğunu ve altyapının kaldırımların altından geçirildiğini belirtir. Bölgede fabrikalardan önce ağaçlandırılmış caddeler ve yeşil alanlar oluşturulduğu, bir göletin korunduğu da bölgenin kendi anlatımında yer alır. Ayrıca bölgede bir sağlık birimi, meslek yüksekokulu ve sosyal tesis bulunur; ulaşımda EGO otobüs hatları ve TCDD bölgesel tren seferlerinden söz edilir. Bu düzen, bir fabrikanın cephesini ve parsel girişini yalnızca işlevsel bir sorun olarak değil, ağaçlı bir caddeye bakan bir yüz olarak da düşünmeyi gerektirir.

Büyüyen işletme için fabrika nasıl kurgulanır?

Anadolu OSB’deki yatırımcının en sık yaşadığı sorun, birkaç yıl sonra binanın yetmemesi ve ek yapının parsele sığmamasıdır. Bunu önlemenin yolu, yerleşim planını ilk günden iki aşamalı düşünmektir. İzlediğimiz sıra şöyledir:

  1. Parsel koşullarını yazılı almak: imar durumu, çekme mesafeleri, yapılaşma sınırları ve bölgeye özgü notlar OSB yönetiminden alınır.
  2. Bugünkü üretimi ölçmek: makine listesi, hammadde ve ürün akışı, depolama ihtiyacı ve çalışan sayısının değişimi çıkarılır.
  3. Büyüme senaryosunu yazmak: hangi hattın ya da ürünün ekleneceği, deponun mu üretimin mi önce büyüyeceği konuşulur.
  4. Genişleme yönünü seçmek: ikinci etabın hangi cepheye ekleneceği belirlenir; o tarafa kalıcı engel (trafo, tank, kalıcı otopark) konmaz.
  5. Taşıyıcı sistemi buna göre seçmek: ek holün mevcut yapıya nasıl bağlanacağı, aks düzeninin devam ettirilebilmesi ilk projede çözülür.
  6. Araç akışını çizmek: kamyonun girişi, manevrası ve yükleme kapıları genişlemeden sonra da çalışacak biçimde yerleştirilir.
  7. İdari bölümü konumlamak: ofis ve sosyal alanlar, üretim büyüdüğünde ortada kalmayacak bir uca yerleştirilir.

Genel yerleşim ilkelerini OSB parselinde fabrika yerleşim planı yazımızda ayrıntılı anlattık. Anadolu OSB’de bu ilkelere eklenen şey, işletmenin büyüme hızının belirsizliğidir. Bu belirsizlik, kesin bir ikinci etap projesi yerine, ikinci etabın yapılabilir olduğunu gösteren bir yerleşim kararıyla karşılanır.

Taşıyıcı sistem ve cephe

Sanayi yapılarında çelik, betonarme ve prefabrik sistemler kullanılır; hangisinin uygun olduğu açıklığa, vinç yüküne, yangın koşullarına ve genişleme beklentisine bağlıdır. Çelik sistem, ek hol eklemeyi ve açıklığı büyütmeyi görece kolaylaştırır; prefabrik sistem tekrarlayan aks düzeninde hız sağlayabilir; betonarme ise çok katlı idari ve sosyal bölümlerde sık tercih edilir. Ankara’nın karasal ikliminde kış soğuğu ve kar yükü, çatı ve cephe yalıtımı ile taşıyıcı hesabında dikkate alınır; değerleri yetkili mühendis belirler. Cephede, ağaçlı caddeye bakan idari bölüm ile üretim holünü tek bir dil içinde toplamak, küçük bütçeyle de mümkün olan bir karardır. Cephe alternatiflerini üç boyutlu modelde aynı bakıştan göstermek, yatırımcının bu kararı hızlı vermesini sağlar.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

İş koluna göre öncelik nasıl değişir?

Aynı bölgede, aynı büyüklükte iki parsel tamamen farklı fabrikalar isteyebilir. Aşağıdaki tablo, Anadolu OSB’de öne çıkan iş kollarının yapıdan beklediği şeyleri özetliyor.

İş kolu Yapıda öne çıkan konu Erken karar verilmesi gereken
Makine ve metal Geniş açıklık, vinç yolu, ağır zemin yükü Vinç kapasitesi ve makine temelleri
Elektrik ve elektronik Temiz ve tozsuz montaj alanı, statik elektriğe karşı zemin İklimlendirme ve zemin kaplaması
Plastik Hammadde depolama, silo, enjeksiyon makinelerinin soğutması Silo yeri ve soğutma hatları
Gıda Hijyen akışı, kolay temizlenen yüzey, soğuk oda Temiz ve kirli akışın ayrılması
Cam ve kâğıt Ağır ve hacimli ürün depolama, yükleme alanı Depo yüksekliği ve raf düzeni
Bilişim ve veri saklama Kesintisiz enerji, soğutma, güvenlik Enerji ve soğutma altyapısının yeri

Veri saklama ve enerji yatırımları bölgeye ilgi gösteren yeni kullanımlardır ve klasik üretim binasından farklı bir mantık ister. Bu yapılarda belirleyici olan, makine ve personel akışından çok enerji, soğutma ve yangın söndürme sistemlerinin yer ve bakım erişimidir. Mimari proje bu sistemlerin mühendislik kararlarını taşıyan bir kabuk olarak çalışır.

Ankara iklimi ve parsel düzeni yapıyı nasıl etkiler?

Sincan’daki bir fabrikayı Kocaeli ya da İstanbul’daki bir fabrikadan ayıran en belirgin konu iklimdir. Ankara’nın karasal ikliminde kışlar soğuk ve karlı, yazlar sıcak ve kurudur. Bu durum yapıya birkaç yoldan yansır. Çatıda kar birikmesi ve buz oluşumu, oluk ve iniş borularının yerini ve boyutunu belirler; kar yükü taşıyıcı hesabında yetkili mühendis tarafından dikkate alınır. Geniş yükleme kapıları kışın büyük ısı kaybı yaratır; kapıların hâkim rüzgâra göre konumlanması, hızlı kapanan kapılar ya da kapı önünde kapalı bir yükleme bölümü bu kaybı azaltır. Yazın ise çatıdan gelen ısı, yalıtımı zayıf bir holde çalışma koşullarını ağırlaştırır.

Anadolu OSB’nin ağaçlı caddeleri ve yeşil alanları, parselin içindeki düzeni de etkiler. Parsel girişindeki bekleme alanı, ziyaretçi otoparkı ve idari bölüm caddeye bakan tarafta toplanırsa, hem bölgenin düzenine uyulmuş olur hem de kamyon trafiği arka tarafa alınır. Parselin kendi peyzajı için OSB yönetiminin koşulları ayrıca sorulmalıdır.

Anadolu OSB’de ruhsat ve izin süreci nasıl yürür?

OSB’lerde parselasyon, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni süreçleri genellikle OSB müdürlüğü üzerinden yürür. Anadolu OSB’nin kendi sitesinde izin ve ruhsatlar, yapı izinleri, çalışma ve çevre izinleri ile arsa ve tapu işlemleri için ayrı başlıklar bulunur. Hangi belgenin hangi aşamada isteneceği, bölgenin kendi imar planı notları ve yapı yönetmeliği esas alınarak projeye başlamadan önce OSB yönetiminden öğrenilmelidir.

Süreçte en çok zaman kaybettiren durum, mimari proje ile statik, mekanik ve elektrik projelerinin birbirinden kopuk ilerlemesidir. Onaya giderken bir havalandırma kanalının kirişle çakıştığı ya da trafo yerinin genişleme yönünü kapattığı anlaşılırsa proje başa döner. Bu yüzden projelerin uyumlu biçimde, birlikte hazırlanmasını öneriyoruz. Süre ve bedel yapının büyüklüğüne ve kapsamına göre değişir; keşiften sonra iş programıyla birlikte verilir.

Fabrika ve Üretim Tesisi alanındaki projelerimizden

Mevcut tesiste yenileme ve ek alan

Anadolu OSB’deki fabrikaların bir kısmı artık ilk günkü ihtiyaca göre değil, büyümüş bir işletmeye hizmet ediyor. Bu noktada yenileme talepleri genellikle şu kalemlerde toplanır:

  • Zemin: forklift trafiği ve makine yüküyle yıpranmış zeminin onarılması ve kaplanması; gıda ve elektronik alanlarında uygun kaplamanın seçilmesi.
  • Çatı ve yalıtım: Ankara kışında ısı kaybını ve yoğuşmayı azaltacak çatı ve cephe yalıtımı.
  • Sundurma: açıkta bekleyen hammadde ve ürünü korumak, yüklemeyi kar ve yağmurdan bağımsız yapmak için çelik sundurma.
  • Ek alan: mevcut hol içinde ara kat ya da parselin kalan hakkıyla yeni bir hol.
  • Cephe: idari bölümün ve giriş cephesinin işletmenin yeni ölçeğine uygun hâle getirilmesi.

Zemin kaplamasının türleri ve seçimi için epoksi zemin kaplama yazımıza, mevcut binada ek alan çözümleri için fabrika içinde ek alan oluşturma yazımıza bakabilirsiniz. Ek yapı kararı, parselin kalan yapılaşma hakkına, mevcut yapının taşıyıcı durumuna ve OSB yönetiminin güncel koşullarına bağlıdır; karar mevcut durumun rölövesiyle birlikte verilir.

Çalışan tesiste yenileme nasıl planlanır?

Çoğu işletme yenileme sırasında üretimi durduramaz. Bu durumda iş etaplara bölünür: önce depo ya da sevkiyat gibi geçici olarak taşınabilen bölümler, sonra üretim hattının bir kısmı ele alınır. Toz ve gürültü çıkaran işler üretimin en az etkileneceği saatlere ve alanlara planlanır; kaynak ve kesme gibi kıvılcım çıkaran işler için tesisin iş güvenliği uzmanıyla birlikte izin düzeni kurulur.

Komşu bölgelerle farkı ne?

Sincan’da birbirine yakın birkaç OSB bulunur ve yatırımcılar zaman zaman aralarında seçim yapar. Başkent OSB, Anadolu OSB’nin batısındaki komşu bölge olarak anılır; aynı aks üzerinde döküm iş koluna ayrılmış bir ihtisas bölgesi ile Ankara Sanayi Odası’nın bölgeleri de bulunur. Karar verirken parselin büyüklüğü ve koşulları kadar, komşu kullanımların sizin iş kolunuzla uyumu da önemlidir. Komşu bölgeleri Başkent OSB fabrika projesi yazımızda ayrıca ele aldık; döküm bölgesine komşu olmak da gıda ya da elektronik gibi toz ve titreşime duyarlı bir iş kolunda hava girişlerinin ve hassas bölümlerin yerini seçerken dikkate alınır.

Teklif isterken neler hazırlanmalı?

Verimli bir ilk görüşme için aşağıdaki bilgilerin elinizde olması yeterlidir; eksik olanlar keşif sırasında birlikte tamamlanır.

  • Parselin ada ve parsel bilgisi, varsa güncel imar durumu belgesi.
  • Bugünkü makine listesi, ürün ve hammadde akışı.
  • Önümüzdeki dönemde eklenmesi düşünülen hat ya da ürün.
  • Kamyon ve tır trafiği, en uzun araç tipi.
  • Mevcut tesis varsa ruhsat projeleri ve yapılmış değişikliklerin listesi.
  • Yenilemede durdurulamayacak bölümler ve planlı duruş dönemleri.

Maker Mimarlık bu bölgede ne yapıyor?

Ofisimiz Kocaeli Darıca’da; Ankara Anadolu OSB’de yeni fabrika, ek hol ya da yenileme için hazırlık yapan yatırımcılar için proje hazırlıyor, yerinde keşif yapıyoruz. Portföyümüzde Kocaeli’deki İMES OSB’de projelendirilmiş sanayi yapıları bulunuyor. Fabrika ve endüstriyel yapılar ile renovasyon ve restorasyon hizmetlerimiz kapsamında mimari projeyi statik, mekanik ve elektrik projeleriyle uyumlu biçimde hazırlıyor, ilk etabı ve olası genişlemeyi üç boyutlu modelde birlikte gösteriyor, uygulama öncesi keşif bedellerinden uygulama sonrası hak edişlere kadar süreci izliyoruz. Fabrika ve üretim tesisi işlerimize göz atabilir, ücretsiz ilk keşif için teklif formundan ya da sayfadaki WhatsApp düğmesinden bize yazabilirsiniz.

?Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Ankara Anadolu OSB nerede?

Bölge Ankara'nın Sincan ilçesinde, Malıköy'de, Ankara-Eskişehir karayolu üzerinde yer alır. Bölge yönetimine göre ulaşımda EGO otobüs hatları ve TCDD bölgesel tren seferleri kullanılabilir.

Anadolu OSB'de hangi sektörler var?

Bölge yönetimine göre makine, elektrik, cam, kâğıt, plastik, gıda, demir, metal, çelik, inşaat ve sağlık alanlarında firmalar bulunur. Enerji, bilişim ve bilgi saklama merkezlerinin de bölgeye ilgi gösterdiği belirtilir.

Anadolu OSB'de yapı ruhsatını kim verir?

OSB'lerde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni süreçleri genellikle OSB müdürlüğü üzerinden yürür. Anadolu OSB'nin sitesinde yapı izinleri ve çalışma izinleri için ayrı başlıklar bulunur. Gerekli belgeler projeye başlamadan önce bölge yönetiminden öğrenilmelidir.

Anadolu OSB'de fabrikamı ileride büyütebilir miyim?

Parselin kalan yapılaşma hakkı ve OSB yönetiminin güncel koşulları izin veriyorsa büyütülebilir. Bunun için ilk projede genişleme yönünün boş bırakılması ve taşıyıcı sistemin ek hole uygun seçilmesi gerekir. Sonradan düşünülen genişleme çoğu zaman trafo, tank ya da otopark gibi engellere takılır.

Anadolu OSB'de mevcut fabrikaya sundurma eklenebilir mi?

Parselin koşulları ve çekme mesafeleri izin veriyorsa eklenebilir; sundurmanın da izin sürecine tabi olup olmadığı OSB yönetimine sorulur. Ankara'da kar yükü ve rüzgâr, çelik sundurmanın hesabında yetkili mühendis tarafından dikkate alınır.

Atölyeden Anadolu OSB'deki kendi fabrikama geçerken nereden başlamalıyım?

Önce parselin yazılı imar koşullarını OSB yönetiminden almak, sonra bugünkü makine ve akış listesini çıkarmak gerekir. Bu iki bilgiyle bir yerleşim taslağı hazırlanır ve bütçeyle karşılaştırılır. Taşınma sırasında üretimin ne kadar durabileceği de baştan konuşulmalıdır.

Anadolu OSB'de ilk keşif ücretli mi?

Maker Mimarlık'ta ilk keşif ücretsizdir. Keşifte parsel ya da mevcut tesis yerinde incelenir, ihtiyaçlar konuşulur ve sonraki adımlar için iş programı önerilir.

→Teklif ve ihale daveti

Projenizi konuşalım

Şartnameniz hazırsa yükleyin, hazır değilse kapsamı birlikte tanımlayalım. Keşif ücretsizdir.

WhatsApp Arayın Teklif isteyin